OYSS Rehber

9. Sınıf Coğrafya · 1. dönem 1. yazılı · COĞ.9.2.2

9. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı: Türkiye’nin Coğrafi Konumu Soruları

Türkiye’nin mutlak ve göreceli konumu, konumun sonuçları ve önemi.

Son güncelleme:

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı
COĞ.9.2.2
Bu sayfadaki soru
2
Senaryolarda bu konudan
1-1 soru

Resmî öğrenme çıktısı

Mekânsal bilgi teknolojileri · Türkiye’nin Coğrafi Konumu

COĞ.9.2.2. Türkiye’nin konum özelliklerini algılayabilme

1. soru

Mutlak ve göreceli konum · 13 puan

Türkiye’nin konumuyla ilgili bazı özellikler aşağıda verilmiştir.

  1. I.36°-42° Kuzey paralelleri ile 26°-45° Doğu meridyenleri arasında yer alır.
  2. II.Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı yerde bulunur.
  3. III.Üç tarafı denizlerle çevrilidir; Boğazlar, Karadeniz’i Akdeniz’e bağlar.
  4. IV.Kuzey Yarım Küre’de, orta kuşakta yer alır.
  5. V.Zengin enerji kaynaklarına sahip Orta Doğu ve Kafkasya ile enerji tüketen Avrupa arasında bulunur.
  1. 1.15 puan

    Verilen özellikleri mutlak konum ve göreceli konum olarak sınıflandırınız.

  2. 1.24 puan

    I. özellikten yararlanarak Türkiye’nin en doğusu ile en batısı arasındaki yerel saat farkını ve kuzey-güney yönündeki kuş uçuşu uzaklığı yaklaşık olarak hesaplayınız (1 enlem yaklaşık 111 km).

  3. 1.34 puan

    III. ve V. özelliklerin Türkiye’ye sağladığı birer önemi açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 5

Örnek çözüm

Mutlak konum: I, IV. Göreceli konum: II, III, V.

Puanlama

  • Mutlak: I ve IV2 puan
  • Göreceli: II, III ve V3 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Boylam farkı 45 − 26 = 19; 19 × 4 = 76 dakika (1 saat 16 dakika). Enlem farkı 42 − 36 = 6; 6 × 111 ≈ 666 km.

Puanlama

  • Yerel saat farkı: 76 dk2 puan
  • Kuzey-güney uzaklığı: yaklaşık 666 km2 puan

1.3 tam puan 4

Örnek çözüm

III: Boğazlar sayesinde Karadeniz ile Akdeniz arasındaki deniz ticareti Türkiye’den geçer; ülke deniz ulaşımı ve ticaretinde stratejik önem kazanır; üç tarafı deniz olduğu için deniz turizmi ve balıkçılık gelişir. V: Türkiye enerji nakil hatlarının geçiş yolu (enerji koridoru) olur; bu durum ülkeye ekonomik ve siyasi önem kazandırır.

Puanlama

  • III. özelliğin önemi2 puan
  • V. özelliğin önemi2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Denizlerle çevrili bir ülke · 9 puan

Türkiye’nin Karadeniz, Ege Denizi (Adalar Denizi) ve Akdeniz’de kıyıları vardır. Mavi Vatan kavramı, Türkiye’nin bu denizlerdeki egemenlik ve deniz yetki alanlarını (karasuları, kıta sahanlığı, münhasır ekonomik bölge) ifade eder. Bu alanlardaki balıkçılık, deniz altındaki enerji kaynakları ve deniz ulaşımı ülke ekonomisi açısından büyük önem taşır. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti de Doğu Akdeniz’de Türkiye’ye yakın konumdadır.

  1. 2.14 puan

    Metne göre Türkiye’nin denizlerle çevrili olmasının ekonomik açıdan iki sonucunu yazınız.

  2. 2.25 puan

    Kıbrıs adasının konumunun Türkiye için önemini göreceli konum açısından açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Balıkçılık ve deniz ürünleri; deniz altındaki enerji kaynaklarının araştırılıp işletilmesi; deniz ulaşımı ve ticaretin gelişmesi, limanlar; kıyılarda deniz turizmi.

Puanlama

  • Birinci ekonomik sonuç2 puan
  • İkinci ekonomik sonuç2 puan

2.2 tam puan 5

Örnek çözüm

Kıbrıs, Türkiye’nin güney kıyılarına çok yakındır ve Doğu Akdeniz’deki deniz yollarını denetleyebilecek bir konumdadır. Türkiye’nin güney limanlarına giden deniz yolları ve Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanları açısından stratejik önem taşır; ayrıca adada yaşayan Kıbrıs Türkleri nedeniyle Türk dünyası için önemlidir.

Puanlama

  • Türkiye’ye yakınlık ve deniz yollarını denetleme konumu3 puan
  • Deniz yetki alanları ya da Kıbrıs Türkleri yönünden önem2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 2: 1 soruSenaryo 3: 1 soruSenaryo 4: 1 soruSenaryo 5: 1 soruSenaryo 6: 1 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Ortaöğretim Coğrafya Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).