9. Sınıf Fizik · 1. dönem 1. yazılı · FİZ.9.2.1

9. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı: Temel ve Türetilmiş Nicelikler Soruları

SI birim sisteminin yedi temel niceliği, türetilmiş nicelikler ve birim dönüşümleri.

Son güncelleme: 20 Ekim 2026

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı: FİZ.9.2.1
Bu sayfadaki soru: 2
Senaryolarda bu konudan: 1-1 soru

Resmî öğrenme çıktısı

Kuvvet ve hareket · Temel ve Türetilmiş Nicelikler

FİZ.9.2.1. Birimleri SI birim sisteminde verilen temel ve türetilmiş nicelikleri sınıflandırabilme

1. soru

Hava durumu uygulaması: temel, türetilmiş ve SI · 12 puan

Bir hava durumu uygulamasının ekranında şu değerler yer almaktadır:

Hava durumu uygulamasındaki değerler
Değer	Gösterilen
Sıcaklık	22 °C
Hava basıncı	1013 hPa
Rüzgâr hızı	18 km/h
Görüş mesafesi	10 km

1.18 puan
Bu niceliklerin temel mi türetilmiş mi olduğunu belirtiniz ve SI birimlerini yazınız.
1.24 puan
Rüzgâr hızını ve görüş mesafesini SI birimine çeviriniz. Sıcaklığın kelvin değerini yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 8

Örnek çözüm

Sıcaklık: temel nicelik, SI birimi kelvin (K).
Basınç: türetilmiş nicelik, SI birimi pascal (Pa = N/m²).
Hız: türetilmiş nicelik, SI birimi m/s.
Uzunluk (görüş mesafesi): temel nicelik, SI birimi metre (m).

Puanlama

Temel/türetilmiş sınıflandırması (4 nicelik)4 puan
SI birimleri (K, Pa, m/s, m)4 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

18 km/h = 18 000 m / 3600 s = 5 m/s. 10 km = 10 000 m. 22 °C = 22 + 273 = 295 K (daha hassas olarak 295,15 K).

Puanlama

18 km/h = 5 m/s2 puan
10 km = 10 000 m ve 22 °C ≈ 295 K2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Temel ve türetilmiş nicelikleri ayırma · 10 puan

Nicelikler ve SI birimleri: kütle (kg), elektrik akımı (A), kuvvet (N), enerji (J), ışık şiddeti (cd), madde miktarı (mol), hacim (m³), yoğunluk (kg/m³).

2.16 puan
Bu nicelikleri temel ve türetilmiş olarak gruplandırınız ve gruplamanızın ölçütünü yazınız.
2.24 puan
Kuvvetin ve yoğunluğun birimlerinin temel birimlerden nasıl türetildiğini gösteriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 6

Örnek çözüm

Temel: kütle, elektrik akımı, ışık şiddeti, madde miktarı. Türetilmiş: kuvvet, enerji, hacim, yoğunluk. Ölçüt: Temel nicelikler başka niceliklerle tanımlanmaz, SI’daki yedi temel nicelikten biridir; türetilmiş nicelikler temel niceliklerden matematiksel ilişkilerle elde edilir.

Puanlama

Sekiz niceliğin doğru grubu4 puan
Gruplama ölçütü2 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Kuvvet = kütle × ivme ⇒ 1 N = 1 kg · m/s². Yoğunluk = kütle / hacim ⇒ kg/m³; hacim de uzunluğun küpüdür (m³).

Puanlama

N = kg · m/s²2 puan
Yoğunluk = kg/m³ (kütle/hacim)2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 2: 1 soru Senaryo 3: 1 soru Senaryo 4: 1 soru Senaryo 5: 1 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Ortaöğretim Fizik Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).