OYSS Rehber

9. Sınıf Fizik · 1. dönem 1. yazılı · FİZ.9.1.1

9. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı: Fizik Bilimi Soruları

Fiziğin tıp, müzik, meteoroloji, astronomi gibi disiplinlerle ilişkisinden yola çıkarak fizik bilimini tanımlama.

Son güncelleme:

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı
FİZ.9.1.1
Bu sayfadaki soru
2
Senaryolarda bu konudan
0-1 soru

Resmî öğrenme çıktısı

Fizik bilimi ve kariyer keşfi · Fizik Bilimi

FİZ.9.1.1. Fizik biliminin tanımına yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme

1. soru

Bilgi kartlarından fizik biliminin tanımına · 13 puan

Bir sınıfta dört bilgi kartı dağıtılmıştır.

  1. Kart 1 · Tıp: MR cihazı, güçlü bir manyetik alan ve radyo dalgaları kullanarak vücudun içinin görüntüsünü oluşturur.
  2. Kart 2 · Müzik: Bir gitar telinden çıkan sesin inceliği, telin gerginliği ve titreşen kısmının uzunluğu değiştirilerek ayarlanır.
  3. Kart 3 · Meteoroloji: İki bölge arasındaki hava basıncı farkı rüzgârın oluşmasına yol açar.
  4. Kart 4 · Astronomi: Gezegenlerin Güneş çevresindeki hareketi kütle çekim kuvvetiyle açıklanır.
  1. 1.16 puan

    Her kartta fizik biliminin ilgilendiği nicelik ya da olguyu (madde, enerji, kuvvet, hareket, dalga gibi) belirleyiniz.

  2. 1.27 puan

    Kartlardaki ortak noktalardan yararlanarak fizik bilimini kendi cümlelerinizle tanımlayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 6

Örnek çözüm

  • Kart 1: manyetik alan ve radyo dalgaları (elektromanyetik dalga).
  • Kart 2: titreşim ve ses dalgası; telin gerginliği (kuvvet) ve uzunluğu.
  • Kart 3: basınç farkı (kuvvet) ve havanın hareketi.
  • Kart 4: kütle çekim kuvveti ve gök cisimlerinin hareketi.

Puanlama

  • Kart 1 ve Kart 2 için doğru olgular3 puan
  • Kart 3 ve Kart 4 için doğru olgular3 puan

1.2 tam puan 7

Örnek çözüm

Örnek tanım: Fizik; madde ve enerjiyi, kuvvet ve hareket arasındaki ilişkileri, dalgalar gibi doğa olaylarını gözlem, deney ve matematiksel modellerle inceleyen; bulduğu yasalarla tıp, müzik, meteoroloji ve astronomi gibi pek çok alana katkı sağlayan temel bir bilimdir.

Puanlama

  • Madde, enerji, kuvvet-hareket gibi çalışma konularına değinmek3 puan
  • Gözlem, deney ya da matematiksel modelle açıklama yöntemine değinmek2 puan
  • Diğer disiplinlerle ilişkisini tanıma katmak2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

İki öğrencinin fizik tanımını değerlendirme · 10 puan

İki öğrenci fizik bilimini şöyle tanımlamıştır:

  • Ece: “Fizik, formüllerden oluşan bir derstir.”
  • Mert: “Fizik, her şeyi açıklayan ve hiç değişmeyen kesin bilgilerdir.”
  1. 2.16 puan

    Her iki tanımın eksik ya da hatalı yönünü birer gerekçeyle açıklayınız.

  2. 2.24 puan

    İki tanımın doğru yönlerini birleştirerek daha doğru bir tanım yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 6

Örnek çözüm

Ece: Formüller (matematiksel modeller) fiziğin bir aracıdır; fizik ise doğa olaylarını gözlem ve deneyle inceleyen bir bilimdir. Tanım, fiziğin neyi incelediğini söylemediği için eksiktir.

Mert: Bilimsel bilgi yeni kanıtlarla değişebilir. Örneğin Newton mekaniği çok yüksek hızlarda Einstein’ın görelilik kuramıyla genişletilmiştir. Ayrıca fizik her olguyu tek başına açıklamaz; diğer bilimlerle birlikte çalışır.

Puanlama

  • Ece’nin tanımının, formülü amaçla karıştırdığını açıklamak3 puan
  • Mert’in tanımında bilimsel bilginin değişebilirliğini gerekçe göstermek3 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Fizik; madde, enerji ve bunlar arasındaki etkileşimleri gözlem ve deneyle inceleyen, sonuçlarını matematiksel modellerle (formüllerle) ifade eden ve yeni kanıtlarla gelişen bir bilimdir.

Puanlama

  • Matematiksel modellerin bir araç olarak yerini koruyan tanım2 puan
  • Bilginin kanıtla gelişen yapısını içeren tanım2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 2: 1 soruSenaryo 4: 1 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Ortaöğretim Fizik Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).