OYSS Rehber

9. Sınıf Fizik · 1. dönem 1. yazılı · FİZ.9.1.2

9. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı: Fiziğin Alt Dalları Soruları

Mekanik, elektromanyetizma, termodinamik, optik, katı hâl fiziği, atom fiziği, nükleer fizik, yüksek enerji ve plazma fiziği: olayları alt dallara göre sınıflandırma.

Son güncelleme:

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı
FİZ.9.1.2
Bu sayfadaki soru
3
Senaryolarda bu konudan
1-2 soru

Resmî öğrenme çıktısı

Fizik bilimi ve kariyer keşfi · Fizik Biliminin Alt Dalları

FİZ.9.1.2. Fizik biliminin alt dallarını sınıflandırabilme

1. soru

Olayları fiziğin alt dallarına göre sınıflandırma · 12 puan

  1. Gökkuşağının oluşması
  2. Buzdolabının içini soğutması
  3. Pusula iğnesinin kuzeyi göstermesi
  4. Bir köprüye etki eden kuvvetlerin hesaplanması
  5. Bilgisayar işlemcilerinde yarı iletkenlerin kullanılması
  6. Bir nükleer santralde enerji üretilmesi
  7. Neon lambanın belirli renklerde ışık yayması
  8. CERN’de parçacıkların çok yüksek enerjilerde çarpıştırılması
  1. 1.18 puan

    Her olayı en yakından ilgili olduğu fizik alt dalıyla eşleştiriniz.

  2. 1.24 puan

    (b) ve (g) olaylarını hangi özelliğe göre o alt dala yerleştirdiğinizi açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 8

Örnek çözüm

a) optik, b) termodinamik, c) elektromanyetizma, d) mekanik, e) katı hâl fiziği, f) nükleer fizik, g) atom fiziği, h) yüksek enerji ve plazma fiziği.

Puanlama

  • a-d arası dört eşleştirme4 puan
  • e-h arası dört eşleştirme4 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

(b) Buzdolabı ısıyı içeriden dışarıya aktararak sıcaklığı düşürür; ısı, sıcaklık ve enerji dönüşümleri termodinamiğin konusudur. (g) Neon gazının atomları uyarıldığında elektronların enerji düzeyleri arasındaki geçişlerle belirli renklerde ışık yayılır; atomun yapısı ve enerji düzeyleri atom fiziğinin konusudur.

Puanlama

  • (b) için ısı, sıcaklık, enerji aktarımı gerekçesi2 puan
  • (g) için atomların enerji düzeyleri gerekçesi2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Bir akıllı telefonda fiziğin alt dalları · 9 puan

Bir akıllı telefonun bazı parçaları ve olaylar şunlardır: kamera merceği, yoğun kullanımda pilin ısınması, yarı iletken işlemci, sessiz modda titreşen küçük elektrik motoru, telefonun yere düştüğünde ekranına etki eden darbe kuvveti.

  1. 2.15 puan

    Bu parçaları ve olayları ilgili oldukları fizik alt dallarına göre gruplandırınız.

  2. 2.24 puan

    Bir telefon üreticisinin ekran kırılmalarını azaltmak için hangi alt dalda çalışan uzmanlara ihtiyaç duyacağını gerekçesiyle yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 5

Örnek çözüm

  • Optik: kamera merceği (ışığın kırılması).
  • Termodinamik: pilin ısınması.
  • Katı hâl fiziği: yarı iletken işlemci.
  • Elektromanyetizma: titreşim motoru (elektrik akımı ve manyetik etki).
  • Mekanik: düşmede ekrana etki eden darbe kuvveti.

Puanlama

  • Beş eşleştirmeden en az dördü doğru4 puan
  • Beşinin de doğru olması1 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Mekanik: ekrana etki eden kuvvetleri ve darbenin etkisini inceler. Ayrıca camın ve malzemenin dayanıklılığı katı hâl fiziğinin ilgi alanına girer. (Gerekçeli olarak bu iki alt daldan biri ya da ikisi kabul edilir.)

Puanlama

  • Mekanik (ya da katı hâl fiziği) seçmek2 puan
  • Kuvvet/darbe ya da malzeme dayanıklılığı gerekçesi2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Güneş enerjisi santrali: birden çok alt dal · 8 puan

Bir güneş enerjisi santralinde, yarı iletken malzemeden yapılmış paneller Güneş ışığını elektrik enerjisine dönüştürür. Paneller ışığı en iyi alacak açıyla yerleştirilir. Yaz aylarında paneller çok ısındığında verimleri düşer. Panellerin ürettiği doğru akım, inverterlerle alternatif akıma çevrilir ve transformatörlerle şebekeye aktarılır.

  1. 38 puan

    Metinden fiziğin en az dört alt dalıyla ilişkili birer ifade bulunuz ve alt dalı yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

3 tam puan 8

Örnek çözüm

  • “Yarı iletken malzemeden yapılmış paneller”: katı hâl fiziği.
  • “Işığı en iyi alacak açıyla yerleştirilir”: optik.
  • “Çok ısındığında verimleri düşer”: termodinamik.
  • “Transformatörlerle şebekeye aktarılır”: elektromanyetizma (elektrik akımı ve manyetik etki).

Puanlama

  • Yarı iletken paneller: katı hâl fiziği2 puan
  • Işığı alacak açı: optik2 puan
  • Isınınca verim düşmesi: termodinamik2 puan
  • Transformatörlerle aktarım: elektromanyetizma2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 2: 2 soruSenaryo 3: 2 soruSenaryo 4: 2 soruSenaryo 5: 1 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Ortaöğretim Fizik Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).