OYSS Rehber

10. Sınıf Kimya · 1. dönem 1. yazılı · KİM.10.1.2

10. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı: Kimyasal Tepkime Modeli Soruları

Taneciklerin yeniden düzenlenmesi: tanecik modelinden denklem yazma, hatalı modeli sınama ve geliştirme.

Son güncelleme:

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı
KİM.10.1.2
Bu sayfadaki soru
2
Senaryolarda bu konudan
0-1 soru

Resmî öğrenme çıktısı

Etkileşim · Kimyasal Tepkimeler

KİM.10.1.2. Kimyasal tepkimelerin oluşumunu açıklamak için bilimsel model oluşturabilme

1. soru

Su oluşumu modeli: hatalı modeli sınama · 8 puan

Hidrojen ve oksijen gazlarından su oluşmasını gösteren tepkime: 2H2(g) + O2(g) → 2H2O(g). Bir öğrenci bu tepkime için aşağıdaki tanecik modelini çizmiştir.

HHHHOOTepkime öncesiOHHOHHOHHTepkime sonrası
  1. 1.14 puan

    Öğrencinin modelindeki hatayı atom sayılarını karşılaştırarak açıklayınız.

  2. 1.24 puan

    Modeli düzelterek tepkime sonrası kutusunu çiziniz ve tepkimenin oluşumunu taneciklerin yeniden düzenlenmesiyle açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Öncesinde 4 H ve 2 O atomu vardır; sonrasında 3 su molekülünde 6 H ve 3 O atomu vardır. Kimyasal tepkimede atomlar yok olmaz ve yoktan var olmaz; atom türü ve sayısı korunmalıdır. Model kütlenin korunumuna aykırıdır.

Puanlama

  • Öncesi ve sonrası atom sayılarını karşılaştırmak2 puan
  • Atomların korunması gerektiğini belirtmek2 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

HHHHOOTepkime öncesiOHHOHHTepkime sonrası

H–H ve O=O bağları kırılır; açığa çıkan atomlar yeniden düzenlenerek O–H bağları oluşturur. Sonuçta 2 su molekülü oluşur; 4 H ve 2 O atomu korunur.

Puanlama

  • Sonrası kutusunda 2 su molekülü2 puan
  • Bağ kırılması ve yeni bağ oluşumuyla açıklama2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Modelden denkleme: amonyak ve karbon dioksit · 8 puan

Aşağıda bir tepkimenin tanecik modeli verilmiştir (N: çam yeşili, H: beyaz).

NNHHHHHHTepkime öncesiNHHHNHHHTepkime sonrası
  1. 2.14 puan

    Modele göre tepkime denklemini yazınız ve atomların korunduğunu gösteriniz.

  2. 2.24 puan

    Öğrenci aynı modelleme yöntemini karbonun yanmasına (C(k) + O2(g) → CO2(g)) uygulamak istiyor. Bu tepkimenin tanecik modelini tarif ediniz ve iki tepkimede ortak olan genellemeyi yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

N2(g) + 3H2(g) → 2NH3(g). Öncesi: 2 N, 6 H; sonrası: 2 · (1 N + 3 H) = 2 N, 6 H.

Puanlama

  • Denklem N₂ + 3H₂ → 2NH₃2 puan
  • Atom sayılarının korunduğunu göstermek2 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

COOTepkime öncesiOCOTepkime sonrası

Öncesinde 1 C atomu ve 1 O2 molekülü, sonrasında 1 CO2 molekülü. Genelleme: Kimyasal tepkimelerde tepkenlerdeki bağlar kırılır, atomlar yeniden düzenlenerek yeni bağlar kurulur; atomların türü ve sayısı değişmez.

Puanlama

  • Karbonun yanması için doğru model2 puan
  • Atomların yeniden düzenlenmesi ve korunması genellemesi2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 3: 1 soruSenaryo 4: 1 soruSenaryo 5: 1 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Ortaöğretim Kimya Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).