10. Sınıf Kimya · 1. dönem 1. yazılı · KİM.10.1.5

10. Sınıf Kimya 1. Dönem 1. Yazılı: Mol, Kütle ve Tanecik Sayısı Soruları

Mol sayısı ile kütle, molekül sayısı ve atom sayısı arasındaki orantılar; hipotez kurup hesapla sınama.

Son güncelleme: 20 Ekim 2026

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı: KİM.10.1.5
Bu sayfadaki soru: 3
Senaryolarda bu konudan: 1-2 soru

Resmî öğrenme çıktısı

Etkileşim · Kimyasal Tepkimeler

KİM.10.1.5. Saf maddelerin ölçülebilir özellikleri arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik tümdengelimsel akıl yürütebilme

1. soru

Demir ve su: hipotezden genellemeye · 9 puan

Bir öğrenci şu hipotezi kuruyor: “Bir maddenin kütlesi iki katına çıkarsa mol sayısı ve içerdiği tanecik sayısı da iki katına çıkar.” (Fe: 56 g/mol, H: 1 g/mol, O: 16 g/mol, Avogadro sayısı 6,02 · 10²³)

1.14 puan
Hipotezi 56 g ve 112 g demir örnekleriyle test ediniz.
1.25 puan
Hipotezinizi 36 g su için kullanınız: mol sayısını, molekül sayısını, toplam atom sayısını ve hidrojen atomu sayısını bulunuz.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 4

Örnek çözüm

56 g Fe = 1 mol = 6,02 · 10²³ atom. 112 g Fe = 2 mol = 1,204 · 10²⁴ atom. Kütle iki katına çıkınca mol ve atom sayısı da iki katına çıkmıştır; hipotez desteklenir.

Puanlama

1 mol ve 2 mol2 puan
Atom sayıları ve hipotezin desteklendiği sonucu2 puan

1.2 tam puan 5

Örnek çözüm

H₂O’nun mol kütlesi 2 · 1 + 16 = 18 g/mol ⇒ 36 g = 2 mol. Molekül sayısı 2 · 6,02 · 10²³ = 1,204 · 10²⁴. Her molekülde 3 atom: toplam 6 mol atom = 3,612 · 10²⁴ atom. Hidrojen: 4 mol = 2,408 · 10²⁴ atom.

Puanlama

Mol kütlesi 18 g/mol ve 2 mol1 puan
Molekül sayısı 1,204 · 10²⁴1 puan
Toplam atom 3,612 · 10²⁴ ve H atomu 2,408 · 10²⁴3 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Karbon dioksit ve oksijen: önermeleri hesapla sınama · 10 puan

Bir kapta 22 g karbon dioksit (CO₂), başka bir kapta 16 g oksijen gazı (O₂) vardır. (C: 12, O: 16 g/mol)

210 puan
1. I.Kütlesi büyük olan CO₂ örneğinde daha çok molekül vardır.
2. II.İki örnekteki molekül sayıları eşittir.
3. III.İki örnekteki toplam atom sayıları eşittir.
4. IV.CO₂ örneğindeki oksijen atomu sayısı, O₂ örneğindekine eşittir.
Mol sayılarını hesaplayarak önermeleri doğru ya da yanlış olarak belirleyiniz ve gerekçelendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

2 tam puan 10

Örnek çözüm

CO₂: 44 g/mol ⇒ 22 / 44 = 0,5 mol. O₂: 32 g/mol ⇒ 16 / 32 = 0,5 mol.

I. Yanlış: ikisi de 0,5 mol; molekül sayıları eşittir. Kütle farkı, molekül kütlelerinin farklı olmasından kaynaklanır.
II. Doğru: 0,5 · 6,02 · 10²³ = 3,01 · 10²³ molekül.
III. Yanlış: CO₂’de 0,5 · 3 = 1,5 mol atom, O₂’de 0,5 · 2 = 1 mol atom.
IV. Doğru: CO₂’de 0,5 · 2 = 1 mol O atomu, O₂’de de 1 mol O atomu.

Puanlama

İki örneğin mol sayısı (0,5 mol)2 puan
I: yanlış, gerekçesiyle2 puan
II: doğru, gerekçesiyle2 puan
III: yanlış, gerekçesiyle2 puan
IV: doğru, gerekçesiyle2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Mol tablosunu tamamlama · 11 puan

(H: 1, He: 4, C: 12, N: 14, O: 16, S: 32 g/mol)

Tamamlanacak mol tablosu
Madde	Kütle (g)	Mol sayısı	Toplam atom (mol)
He	8	…	…
CH₄	32	…	…
NH₃	…	2	…
SO₂	…	…	1,5

3.18 puan
Tablodaki boşlukları işlemlerinizi göstererek doldurunuz.
3.23 puan
Tablodan yararlanarak “eşit kütlede maddeler eşit sayıda molekül içerir” önermesini değerlendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 8

Örnek çözüm

He: 8 / 4 = 2 mol; tek atomlu olduğundan 2 mol atom.
CH₄: 32 / 16 = 2 mol; 2 · 5 = 10 mol atom.
NH₃: 2 · 17 = 34 g; 2 · 4 = 8 mol atom.
SO₂: 1,5 / 3 = 0,5 mol; 0,5 · 64 = 32 g.

Puanlama

He: 2 mol, 2 mol atom2 puan
CH₄: 2 mol, 10 mol atom2 puan
NH₃: 34 g, 8 mol atom2 puan
SO₂: 0,5 mol, 32 g2 puan

3.2 tam puan 3

Örnek çözüm

Yanlıştır. 32 g CH₄ 2 mol, 32 g SO₂ 0,5 mol molekül içerir. Eşit kütlede, mol kütlesi küçük olan maddede daha çok molekül bulunur.

Puanlama

Önermenin yanlış olduğunu tablodaki örnekle göstermek3 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 2: 2 soru Senaryo 3: 2 soru Senaryo 4: 1 soru Senaryo 5: 2 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Ortaöğretim Kimya Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).