5. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı Soruları: Senaryo 5

• Abla: Kardeşine örnek olmak, gerektiğinde ona yardım etmek.
• Sınıf başkanı: Sınıfın isteklerini öğretmene iletmek, sınıfta düzenin sağlanmasına yardımcı olmak.
• Oyuncu: Antrenmanlara zamanında gelmek, takım arkadaşlarıyla uyum içinde oynamak.
• Gönüllü: Söz verdiği saatlerde kütüphaneye gidip kitapları düzenlemek.

Role uygun başka sorumluluklar da kabul edilir.

Elif’in iki farklı gruptaki rolü aynı anda onu sorumlu tutmaktadır; birini yerine getirirken diğerini aksatma tehlikesi vardır. Elif önceden antrenörüne durumu bildirip izin isteyebilir, toplantıya katılıp antrenmanın kaçırdığı bölümünü sonra telafi edebilir ya da toplantıya kendi yerine sınıf başkan yardımcısını gönderip kararları ondan öğrenebilir. Sorumluları önceden bilgilendiren, iki rolü de gözeten benzer çözümler kabul edilir.

• Sınıf grubu değişmiş, yeni sınıf arkadaşları ve birden çok öğretmeni olmuştur.
• Bilim kulübü adlı yeni bir gruba katılmış ve bu grupta malzemelerden sorumlu öğrenci rolünü üstlenmiştir.

Hak: I (kulübün malzemelerini kullanmak) ve III (toplantıda fikrini söylemek). Sorumluluk: II (malzemeleri temizleyip yerleştirmek) ve IV (okul kurallarına uymak).

Malzemeler eksik, kirli ya da dağınık kalır; sonraki deneyler yapılamaz veya gecikir. Kulüpteki diğer öğrencilerin hakları zarar görür ve grup içinde güven azalır.

Benzerlikler: Her iki ülkede de Türkçe konuşulur; Ramazan ve Kurban bayramları kutlanır, bayramlarda büyükler ziyaret edilir. KKTC’ye özgü özellik: hellim peyniri ya da Kıbrıs Türk halk dansları.

Kıbrıs 1571’de Osmanlı yönetimine girdikten sonra adaya Anadolu’dan Türkler yerleşmiştir. Bu insanlar dillerini, dinlerini, bayramlarını ve geleneklerini adaya taşımıştır. Bu yüzden bugün Türkiye ile KKTC’nin dili, bayramları ve gelenekleri birbirine benzer; iki ülke ortak bir tarih ve kültürle bağlıdır.

IV. durum yardımlaşma ve dayanışma örneği değildir; öğrenci yalnızca kendi ihtiyacını karşılamıştır, başkalarıyla bir iş birliği veya başkasına yönelik bir yardım yoktur.

• I (imece): Köylüler işlerini birlikte daha kısa sürede bitirir, birbirlerine güvenir ve aralarındaki bağ güçlenir.
• II (askıda ekmek): İhtiyacı olan kişi kimseye mahcup olmadan ekmek alır; insanlar birbirini gözetir, toplumda paylaşma kültürü yaşar.
• III (kermes): Öğrenciler, öğretmenler ve veliler ortak bir amaç için birlikte çalışır; herkesin yararlandığı bir kütüphane zenginleşir.

Güçlü yön: Öğrenciler yaşlıların deneyimlerinden öğrenir, kuşaklar arasında bağ kurulur; maliyeti düşüktür. Zayıf yön: Ziyaret için okul idaresinden, velilerden ve huzurevinden izin alınması gerekir; hediyeleri hazırlamak zaman alabilir; ulaşım sorun olabilir. Fikre uygun benzer yönler kabul edilir.

Ziyaretler dönem boyunca ayda bir yapılabilir; gidilemeyen haftalarda yaşlılara mektup yazılabilir veya öğretmen gözetiminde görüntülü görüşme yapılabilir. Her öğrencinin bir yaşlıyla “mektup arkadaşı” olması da ilişkinin sürmesini sağlar.

• Samsun’un kuzeyinde Karadeniz vardır.
• Samsun’un batısında Sinop, doğusunda Ordu, güneyinde Amasya ve Tokat, güneybatısında Çorum bulunur.
• Samsun’dan Kızılırmak ve Yeşilırmak geçerek Karadeniz’e dökülür; bu ırmakların ağzında Bafra ve Çarşamba ovaları yer alır.

Bandırma Vapuru, Millî Mücadele’nin başlangıcını hatırlatır. Korunursa gelecek nesiller bu tarihî olayı yerinde öğrenir, tarihleriyle ve millî değerleriyle bağ kurar; ilin tanınmasına da katkı sağlar.