5. Sınıf Sosyal Bilgiler · 1. dönem 1. yazılı · SB.5.2.1

5. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı: Yaşadığı İlin Göreceli Konumu Soruları

Bir ilin göreceli konumunu yeryüzü şekilleri, su kaynakları, tarihî mekânları ve komşu illeri üzerinden belirleme.

Son güncelleme: 20 Ekim 2026

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı: SB.5.2.1
Bu sayfadaki soru: 2
Senaryolarda bu konudan: 0-1 soru

Resmî öğrenme çıktısı

Evimiz dünya · Yaşadığı İlin Göreceli Konumu

SB.5.2.1. Yaşadığı ilin göreceli konum özelliklerini algılayabilme

1. soru

Samsun’un göreceli konumu · 9 puan

Samsun’da yaşayan Zeynep, ilini tanıtmak için bir kroki ve bilgi kartı hazırlamıştır.

Bilgi kartı: Samsun

Kızılırmak ve Yeşilırmak denize dökülürken getirdikleri alüvyonlarla Bafra ve Çarşamba ovalarını (deltalarını) oluşturmuştur.
Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919’da Bandırma Vapuru ile Samsun’a çıkmıştır; vapurun benzeri bugün müze gemi olarak sergilenmektedir.

1.16 puan
Kroki ve bilgi kartından yararlanarak Samsun’un göreceli konumunu anlatan üç cümle yazınız. Cümlelerinizde komşu illere, denize ve su kaynaklarına yer veriniz.
1.23 puan
Bilgi kartındaki tarihî mekânın gelecek nesillere korunarak aktarılmasının neden önemli olduğunu açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 6

Örnek çözüm

Samsun’un kuzeyinde Karadeniz vardır.
Samsun’un batısında Sinop, doğusunda Ordu, güneyinde Amasya ve Tokat, güneybatısında Çorum bulunur.
Samsun’dan Kızılırmak ve Yeşilırmak geçerek Karadeniz’e dökülür; bu ırmakların ağzında Bafra ve Çarşamba ovaları yer alır.

Puanlama

Denize göre konum2 puan
Komşu illere göre konum (en az iki il, doğru yön)2 puan
Su kaynaklarına göre konum2 puan

1.2 tam puan 3

Örnek çözüm

Bandırma Vapuru, Millî Mücadele’nin başlangıcını hatırlatır. Korunursa gelecek nesiller bu tarihî olayı yerinde öğrenir, tarihleriyle ve millî değerleriyle bağ kurar; ilin tanınmasına da katkı sağlar.

Puanlama

Tarihî mekânın geçmişle bağ kurmayı ve millî değerleri yaşatmayı sağladığını açıklama3 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Göreceli konum bilgisi seçme: Kayseri · 9 puan

Kayseri’de yaşayan Ömer’in yazısı

“İlimizin simgesi, kışın kayak yapılan Erciyes Dağı’dır. İlimizin güneyindeki Sultan Sazlığı, binlerce kuşun konakladığı bir sulak alandır. Türkiye’nin en uzun akarsuyu Kızılırmak ilimizden geçer. Selçuklular döneminde yapılan Gevher Nesibe Şifahanesi bugün müze olarak ziyaret edilir. İlimiz pastırmasıyla ünlüdür. Ben en çok kardeşimle Erciyes’te kızak kaymayı severim.”

2.16 puan
Yazıda yer alan bilgilerden yararlanarak Kayseri’nin göreceli konum özelliklerini yeryüzü şekli, su kaynağı ve tarihî mekân başlıklarına ayırınız.
2.23 puan
Yazıda Kayseri’nin göreceli konumunu belirtmeyen bir bilgi bulunuz ve neden konum bilgisi olmadığını açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 6

Örnek çözüm

Yeryüzü şekli: Erciyes Dağı. Su kaynağı: Sultan Sazlığı (sulak alan) ve Kızılırmak. Tarihî mekân: Gevher Nesibe Şifahanesi.

Puanlama

Yeryüzü şekli2 puan
Su kaynağı2 puan
Tarihî mekân2 puan

2.2 tam puan 3

Örnek çözüm

“İlimiz pastırmasıyla ünlüdür.” (veya “Kardeşimle kızak kaymayı severim.”) Bu bilgi ilin yerini, çevresindeki yeryüzü şekillerine, su kaynaklarına veya komşularına göre nerede olduğunu anlatmaz; ilin ürünüyle ya da yazarın bir tercihiyle ilgilidir.

Puanlama

Konum bilgisi olmayan bir ifadeyi seçme1 puan
Neden konum bilgisi olmadığını açıklama2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 3: 1 soru Senaryo 5: 1 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).