6. Sınıf Sosyal Bilgiler · 1. dönem 1. yazılı · SB.6.1.1

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı: Zaman İçinde Değişen Gruplar ve Roller Soruları

Geçmişte, bugün ve gelecekte dâhil olunan gruplar; rollerin, hak ve sorumlulukların zaman içinde değişmesi.

Son güncelleme: 20 Ekim 2026

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı: SB.6.1.1
Bu sayfadaki soru: 2
Senaryolarda bu konudan: 1-2 soru

Resmî öğrenme çıktısı

Birlikte yaşamak · Zaman İçinde Değişen Gruplar ve Roller

SB.6.1.1. Dâhil olduğu grupların ve bu gruplardaki rollerinin zaman içerisinde değişebile ceğine ilişkin çıkarım yapabilme

1. soru

Dedenin hayatında değişen gruplar ve roller · 10 puan

Ayşe, dedesiyle konuşarak onun hayatı boyunca dâhil olduğu grupları ve rollerini tabloya yazmıştır.

Dedenin dâhil olduğu gruplar ve rolleri
Dönem	Grup	Rolü
Çocukluk	Aile	Çocuk
Çocukluk	Köy okulu	Öğrenci
Yetişkinlik	Aile	Baba
Yetişkinlik	Bir ortaokul	Öğretmen
Bugün	Aile	Dede
Bugün	Mahalledeki cami derneği	Gönüllü üye

1.14 puan
Tablodan yararlanarak dedenin aile grubundaki rolünün zaman içinde nasıl değiştiğini açıklayınız.
1.24 puan
Dedenin çocuk rolü ile baba rolünü sorumlulukları açısından karşılaştırınız.
1.32 puan
Tablodaki bilgilerden yola çıkarak gruplar ve roller hakkında bir çıkarım yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Dede aynı aile grubunda kalmıştır ama rolü değişmiştir: Çocukken ailenin çocuğuydu; yetişkinlikte kendi ailesini kurup baba oldu; bugün torunları olduğu için dede rolündedir. Grup aynı kalsa da kişinin o gruptaki rolü yaşla birlikte değişir.

Puanlama

Çocuk, baba ve dede rollerinin sırasını belirtme2 puan
Grubun aynı kalıp rolün değiştiğini açıklama2 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Çocukken sorumlulukları azdı: anne babasının sözünü dinlemek, ödevlerini yapmak, ev işlerinde küçük yardımlar. Baba olunca sorumlulukları arttı: ailesinin geçimini sağlamak, çocuklarının bakımı, eğitimi ve güvenliğiyle ilgilenmek. Yaş ilerledikçe sorumluluklar artmıştır.

Puanlama

Çocuk rolünün sorumluluklarına örnek2 puan
Baba rolünün sorumluluklarına örnek ve karşılaştırma2 puan

1.3 tam puan 2

Örnek çözüm

İnsanın dâhil olduğu gruplar ve bu gruplardaki rolleri hayatı boyunca değişir; bazı gruplardan ayrılır, yeni gruplara katılır. Bu doğal bir süreçtir.

Puanlama

Grupların ve rollerin zaman içinde değiştiği çıkarımı2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Gelecekte dâhil olunabilecek gruplar · 9 puan

Defne’nin hayali

“Şu an 6. sınıftayım, okulun satranç takımındayım. Liseden sonra tıp fakültesine gidip doktor olmak istiyorum. İleride bir hastanede çalışırken hafta sonları afet gönüllüsü olarak da görev almak istiyorum.”

2.14 puan
Defne’nin anlattıklarına göre gelecekte dâhil olabileceği iki grubu ve bu gruplardaki rollerini yazınız.
2.25 puan
Defne’nin bugünkü öğrenci rolü ile gelecekteki doktor rolünü hak ve sorumluluk açısından karşılaştırınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Tıp fakültesi: üniversite öğrencisi.
Hastane: doktor.
Afet gönüllüleri grubu: gönüllü.

Puanlama

Birinci grup ve rolü2 puan
İkinci grup ve rolü2 puan

2.2 tam puan 5

Örnek çözüm

Öğrenci olarak eğitim alma hakkı vardır; derslerine çalışmak, okul kurallarına uymak sorumluluğudur. Doktor olunca çalışma ve ücret alma hakkı olur; hastaları muayene edip tedavi etmek, insan sağlığını korumak gibi çok daha ağır sorumluluklar taşır. Rol değişince hak ve sorumluluklar da değişir.

Puanlama

Öğrenci rolünün bir hakkı ve bir sorumluluğu2 puan
Doktor rolünün bir hakkı ve bir sorumluluğu2 puan
Rol değişince hak ve sorumlulukların değiştiği sonucu1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 2 soru Senaryo 2: 2 soru Senaryo 3: 2 soru Senaryo 4: 1 soru Senaryo 5: 2 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).