6. Sınıf Sosyal Bilgiler · 1. dönem 1. yazılı · SB.6.2.1

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı: Ülkemizin, Kıtaların ve Okyanusların Konumu Soruları

Türkiye’nin, kıtaların ve okyanusların göreceli konumu, deniz komşuları, Mavi Vatan, paralel ve meridyenlerle mutlak konum.

Son güncelleme: 20 Ekim 2026

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı: SB.6.2.1
Bu sayfadaki soru: 2
Senaryolarda bu konudan: 0-2 soru

Resmî öğrenme çıktısı

Evimiz dünya · Ülkemizin, Kıtaların ve Okyanusların Konum Özellikleri

SB.6.2.1. Ülkemizin, kıtaların ve okyanusların konum özelliklerini algılayabilme

1. soru

Türkiye’nin göreceli konumu ve deniz komşuları · 12 puan

Bir öğrenci, Türkiye’yi çevreleyen denizlerin kıyısındaki bazı ülkeleri tabloya yazmıştır.

Türkiye’yi çevreleyen denizler ve kıyısındaki bazı ülkeler
Deniz	Kıyısındaki bazı ülkeler
Karadeniz	Rusya, Ukrayna, Romanya, Bulgaristan, Gürcistan
Akdeniz	KKTC, Lübnan, Filistin, Mısır, Libya, Suriye, Yunanistan

Türkiye’nin kara komşuları: Yunanistan, Bulgaristan, Gürcistan, Ermenistan, Azerbaycan (Nahçıvan), İran, Irak, Suriye.

1.15 puan
Tablodaki ülkelerden Türkiye ile kara sınırı olmayıp yalnızca deniz yoluyla komşu olanları denizlerine göre yazınız.
1.24 puan
Türkiye’nin kıtalara göre konumunu yazınız ve deniz ile okyanus arasındaki bir farkı belirtiniz.
1.33 puan
“Mavi Vatan” kavramının Türkiye için neden önemli olduğunu açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 5

Örnek çözüm

Karadeniz: Rusya, Ukrayna, Romanya. Akdeniz: KKTC, Lübnan, Filistin, Mısır, Libya. (Bulgaristan, Gürcistan, Suriye ve Yunanistan hem kara hem deniz komşumuzdur.)

Puanlama

Karadeniz’deki deniz komşuları2 puan
Akdeniz’deki deniz komşuları3 puan

1.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Türkiye Asya ve Avrupa kıtalarında yer alır: Anadolu Asya’da, Trakya Avrupa’dadır; Akdeniz’in karşısında Afrika kıtasına da yakındır. Fark: Okyanuslar kıtaları birbirinden ayıran çok büyük su kütleleridir; denizler daha küçüktür ve çoğunlukla kara parçalarıyla çevrilidir ya da okyanusların kıyıya sokulmuş bölümleridir.

Puanlama

Asya ve Avrupa kıtalarındaki konum2 puan
Deniz ile okyanus arasındaki bir fark2 puan

1.3 tam puan 3

Örnek çözüm

Mavi Vatan, Türkiye’nin Karadeniz, Marmara, Ege ve Akdeniz’deki deniz yetki alanlarını ifade eder. Üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizin bu alanlardaki balıkçılık, ulaşım ve enerji gibi hak ve çıkarlarını korumak, egemenliğini ve bağımsızlığını savunmak açısından önemlidir.

Puanlama

Deniz yetki alanlarındaki hak ve çıkarları korumayla ilişkilendirme3 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Paralel, meridyen ve Türkiye’nin mutlak konumu · 9 puan

Türkiye’nin uç noktaları 36°-42° kuzey paralelleri ile 26°-45° doğu meridyenleri arasındadır. Aşağıdaki koordinat ağında bu aralık taranmıştır.

2.14 puan
Paralellerin ve meridyenlerin birer özelliğini yazınız.
2.22 puan
A noktasının mutlak konumunu yazınız.
2.33 puan
B noktasının Türkiye toprakları içinde olamayacağını mutlak konum bilgisiyle açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Paraleller: Ekvator’a paralel hayalî dairelerdir; başlangıç paraleli Ekvator’dur (0°); Ekvator’dan kutuplara doğru boyları kısalır. Meridyenler: Kutup noktalarını birleştiren hayalî yarım çemberlerdir; başlangıç meridyeni Greenwich’ten geçer (0°); hepsinin boyu eşittir ve kutuplarda birleşirler. Bu özelliklerden biri kabul edilir.

Puanlama

Paralellere ait doğru bir özellik2 puan
Meridyenlere ait doğru bir özellik2 puan

2.2 tam puan 2

Örnek çözüm

A noktası 38° kuzey paraleli ile 35° doğu meridyeninin kesiştiği yerdedir.

Puanlama

Paralel ve meridyen değerini doğru yazma2 puan

2.3 tam puan 3

Örnek çözüm

B noktası 44° kuzey paralelindedir. Türkiye’nin en kuzey noktası 42° kuzey paralelindedir; 44° daha kuzeyde kaldığı için B noktası Türkiye toprakları içinde olamaz.

Puanlama

B’nin paralel değerini belirtme1 puan
42°’nin kuzeyinde kaldığını açıklama2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soru Senaryo 2: 1 soru Senaryo 3: 2 soru Senaryo 4: 1 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).