OYSS Rehber

6. Sınıf Sosyal Bilgiler · 1. dönem 1. yazılı · SB.6.1.3

6. Sınıf Sosyal Bilgiler 1. Dönem 1. Yazılı: Toplumsal Sorunlar ve Çözüm Önerileri Soruları

Toplumsal sorunların nedenleri; özgün, uygulanabilir ve sürdürülebilir çözüm önerileri geliştirme ve müzakere etme.

Son güncelleme:

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı
SB.6.1.3
Bu sayfadaki soru
3
Senaryolarda bu konudan
1-3 soru

Resmî öğrenme çıktısı

Birlikte yaşamak · Toplumsal Sorunlar ve Çözümler Önerileri

SB.6.1.3. Toplumsal hayatta karşılaşılan sorunlara yönelik çözüm önerilerini müzakere edebilme

1. soru

Parkta çevre kirliliği: neden ve çözüm · 9 puan

Mahalle bülteninden

Mahallemizdeki parkta özellikle hafta sonlarından sonra çimlerin üzeri pet şişe, ambalaj ve yiyecek artıklarıyla dolu kalıyor. Parktaki çöp kutuları az ve öğleden sonra doluyor. Bazı ziyaretçiler çöplerini dolu kutuların yanına bırakıyor, bazıları ise hiç uğraşmadan çimlere atıyor.

  1. 1.14 puan

    Bültende anlatılan toplumsal sorunun iki nedenini yazınız.

  2. 1.25 puan

    Bu soruna özgün, uygulanabilir ve sürdürülebilir bir çözüm önerisi geliştiriniz ve önerinizin bu özellikleri nasıl taşıdığını açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Çöp kutularının az olması ve çabuk dolması; bazı ziyaretçilerin çevreye duyarsız davranıp çöplerini yere atması (sorumluluk bilincinin eksikliği).

Puanlama

  • Birinci neden2 puan
  • İkinci neden2 puan

1.2 tam puan 5

Örnek çözüm

Örnek öneri: Mahalle muhtarlığı belediyeden ek çöp kutusu ve hafta sonu boşaltma isteyebilir; mahalledeki okulun öğrencileri her ay parka “Çöpünü al, çimeni koru” temalı kendi tasarladıkları uyarı levhaları koyar ve gönüllü veliler ayda bir temizlik günü düzenler. Uygulanabilir: Belediye, muhtarlık ve okulun imkânlarıyla yapılabilir. Sürdürülebilir: Düzenli boşaltma ve aylık etkinlik sayesinde sürekli devam eder. Özgün: Öğrencilerin kendi tasarladığı levhalar ve mahallenin ortak sahiplenmesi. Bu ölçütleri karşılayan farklı öneriler kabul edilir.

Puanlama

  • Soruna uygun bir çözüm önerisi2 puan
  • Önerinin uygulanabilir olduğunu açıklama1 puan
  • Önerinin sürdürülebilir olduğunu açıklama1 puan
  • Önerinin özgün yönünü açıklama1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Okul önünde trafik: çözüm önerilerini müzakere etme · 8 puan

Okul çıkışında kavşakta araç yoğunluğu oluşuyor ve öğrenciler karşıya geçerken tehlikeli anlar yaşanıyor. İki grup çözüm önerisi hazırlamıştır.

İki grubun çözüm önerisi
GrupÇözüm önerisi
A grubuOkul çıkışında kavşağa her gün trafik polisi gönderilsin.
B grubuVeliler sırayla okul çıkışında kavşakta nöbet tutsun, öğrencileri gruplar hâlinde karşıya geçirsin; okul önüne yaya geçidi ve uyarı levhası yapılması için belediyeye dilekçe yazılsın.
  1. 2.14 puan

    A grubunun önerisinin bir güçlü ve bir zayıf yönünü yazınız.

  2. 2.24 puan

    İki önerinin güçlü yönlerini birleştiren, daha uygulanabilir bir ortak öneri yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Güçlü yön: Trafik polisi kurallara uyulmasını sağlar, öğrencilerin güvenliği hemen artar. Zayıf yön: Her okula her gün polis gönderilmesi zor olabilir; okulun kendi elinde olan bir çözüm değildir, uygulanabilirliği ve sürekliliği belirsizdir.

Puanlama

  • Uygun güçlü yön2 puan
  • Uygun zayıf yön2 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Okul, belediyeden yaya geçidi ve uyarı levhası ister; trafik ekiplerinden özellikle dönem başında ve yoğun günlerde kavşakta bulunmalarını talep eder. Diğer günlerde veliler ve görevli öğretmenler sırayla nöbet tutarak öğrencileri karşıya geçirir. Böylece hem kalıcı önlem alınmış olur hem de her gün güvenlik sağlanır.

Puanlama

  • İki önerinin güçlü yönlerini birleştirme2 puan
  • Ortak önerinin uygulanabilir ve sürekli olması2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Ekmek israfına çözüm önerilerini değerlendirme · 7 puan

Bir sınıfta “ekmek israfı” sorunu üzerine konuşan üç öğrencinin önerileri şunlardır:

  1. I.Kerem: “Ekmeği çöpe atan herkese para cezası verilsin.”
  2. II.Nehir: “Bayat ekmekleri değerlendiren tariflerden oluşan bir kitapçık hazırlayıp ailelere dağıtalım.”
  3. III.Bora: “Okul kantininde yarım ekmekle yapılan sandviç de satılsın, ihtiyacı kadar alan öğrenci artırmasın.”
  1. 3.13 puan

    Kerem’in önerisini uygulanabilirlik açısından değerlendiriniz.

  2. 3.24 puan

    Nehir ve Bora’nın önerilerinden birini seçerek toplumsal fayda sağlayıp sağlamadığını değerlendiriniz ve öneriyi geliştirmek için bir ekleme yapınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 3

Örnek çözüm

Uygulanabilir değildir: Evlerde kimin ekmeği çöpe attığını denetlemek mümkün değildir. Ceza korkusu insanlarda israfın neden yanlış olduğuna dair bilinç de oluşturmaz.

Puanlama

  • Uygulanamayacağını gerekçesiyle açıklama3 puan

3.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Örnek (Nehir): Öneri faydalıdır; bayat ekmek çöpe gitmez, aile bütçesine katkı sağlanır, israfın önüne geçilir. Geliştirme: Tarifler okulun dijital panosunda ve sosyal medya hesabında da paylaşılabilir, velilerle “bayat ekmekten yemek” etkinliği yapılabilir. Örnek (Bora): Öğrenci ihtiyacı kadar yiyerek israfı azaltır; geliştirme olarak artan ekmekler için kantinde ayrı bir toplama kutusu konup hayvan barınaklarına ulaştırılabilir.

Puanlama

  • Seçilen önerinin toplumsal faydasını değerlendirme2 puan
  • Öneriyi geliştiren uygun bir ekleme2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 2 soruSenaryo 2: 3 soruSenaryo 3: 1 soruSenaryo 4: 2 soruSenaryo 5: 3 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Sosyal Bilgiler Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).