9. Sınıf Din Kültürü · 1. dönem 1. yazılı · örnek kâğıt
6 açık uçlu soru, 100 puan. Çöz, kâğıdı bitir, sonra çözümlerle karşılaştırıp kendini puanla.
| Soru | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Puan | 14 | 19 | 14 | 16 | 16 | 21 | 100 |
Dağılım, ÖDSGM tablosundaki Senaryo 3 sütununa göredir.
Soruları çöz
Sorular ekranda tek tek gelir. Cevabını sorunun altındaki alana yaz (yalnızca bu tarayıcıda saklanır) ya da kâğıdı yazdırıp üzerinde çöz.
Kâğıdı bitir
Son sorudan sonra kâğıdı bitir. Çözümler ve puanlama anahtarı ancak o zaman açılır.
Kendini puanla
Yazdığın cevap, örnek çözümün hemen üstünde görünür. Karşılaştır, karşıladığın ölçütleri işaretle; puanın ve konu dökümün çıkar.
Senaryo 3 · SınavSoru 1 / 6
İnsanın Yaratılışı ve Özellikleri · 14 puan
Ayet
“Ben cinleri ve insanları, ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.”
Bir öğrencinin düşüncesi
“Kulluk yalnızca namaz kılmak ve oruç tutmaktan ibarettir; gündelik hayattaki davranışlarımızla bir ilgisi yoktur.”
Ayette belirtilen yaratılış amacını kendi cümlelerinizle açıklayınız.
Öğrencinin düşüncesini değerlendiriniz ve kulluğun gündelik hayattaki karşılığına iki örnek veriniz.
0 / 14 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
1.1 tam puan 6
Örnek çözüm
İnsan, Allah’ı tanıması, O’na inanması, ibadet etmesi ve O’nun razı olacağı şekilde yaşaması için yaratılmıştır. Kulluk, insanın varlığının anlamını oluşturur.
Puanlama
1.2 tam puan 8
Örnek çözüm
Düşünce eksiktir: Namaz ve oruç kulluğun önemli parçalarıdır; ancak kulluk, Allah’ın rızasını gözeterek yapılan tüm güzel davranışları da kapsar. Örnekler: Dürüst ticaret yapmak, anne babaya iyi davranmak, sözünü tutmak, ihtiyaç sahibine yardım etmek, emeğe saygı göstermek.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Doğruyu Arayan Bir Varlık Olarak İnsan · 19 puan
“Müjdeleyiciler ve uyarıcılar olarak peygamberler gönderdik ki, peygamberlerden sonra insanların Allah’a karşı bir bahaneleri olmasın. Allah, mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.”
Ayete göre peygamberlerin gönderiliş amaçlarını yazınız.
Bir arkadaşınız “Aklımız varken peygambere ne gerek var?” demiştir. Ona akıl yürütmeye dayanan bir cevap yazınız.
0 / 19 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
2.1 tam puan 9
Örnek çözüm
İnsanları iyilik yapanlara verilecek mükâfatla müjdelemek, kötülüğün sonuçları konusunda uyarmak ve insanlara Allah’ın mesajını ulaştırarak doğru yolu göstermek; böylece insanların “bilmiyorduk” diyecekleri bir mazeretlerinin kalmaması.
Puanlama
2.2 tam puan 10
Örnek çözüm
Akıl önemli bir rehberdir ama sınırlıdır; insanlar aynı konuda farklı ve çelişkili sonuçlara varabilir, duygular ve çıkarlar aklı yanıltabilir. Ahiret, ibadetler ve gayb gibi konularda akıl kendi başına kesin bilgiye ulaşamaz. Peygamberler vahiyle bu konularda doğru bilgiyi verir ve onu nasıl yaşayacağımızı göstererek örnek olur. Vahiy aklı ortadan kaldırmaz; aklı doğru kullanmaya yönlendirir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Doğruyu Arayan Bir Varlık Olarak İnsan · 14 puan
Ayet
“Yaratan Rabbinin adıyla oku! O, insanı ‘alak’dan yarattı. Oku! Senin Rabbin en cömert olandır. O, kalemle yazmayı öğretendir, insana bilmediğini öğretendir.”
Allah’ın güzel isimlerinden biri olan Hâdi, “doğru yolu gösteren, hidayete erdiren” anlamına gelir. Marifet ise Allah’ı tanıma ve bilme anlamında kullanılır.
İlk inen ayetlerin “oku” emriyle başlamasından hareketle İslam’ın bilgiye verdiği değerle ilgili bir çıkarım yapınız.
Hâdi ismi ile marifet kavramı arasında ilişki kurarak doğruyu arayan bir insanın nelerden yararlanması gerektiğini yazınız.
0 / 14 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
3.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Vahyin ilk emrinin “oku” olması, İslam’ın bilgi edinmeyi, öğrenmeyi ve okuyup düşünmeyi teşvik ettiğini gösterir. Ayette Allah’ın kalemle yazmayı ve insana bilmediğini öğrettiği vurgulanır; bilgi Allah’ın bir lütfudur.
Puanlama
3.2 tam puan 8
Örnek çözüm
Allah, Hâdi ismiyle insanlara vahiy ve peygamberler aracılığıyla doğru yolu göstermiştir. Allah’ı tanımak (marifet) isteyen insan; aklını ve duyularını kullanarak evrendeki düzeni düşünmeli, bunu vahyin rehberliğiyle tamamlamalıdır. Doğru bilgi; akıl, duyular ve vahyin birlikte kullanılmasıyla elde edilir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
İbadet ve Dua Eden Bir Varlık Olarak İnsan · 16 puan
Aşağıda Allah’ın bazı güzel isimleri ve anlamları karışık olarak verilmiştir.
| İsim | Anlam |
|---|---|
| Tevvab | A: Kusurları örten |
| Gaffar | B: Tövbeleri kabul eden |
| Settar | C: Affeden, günahları silen |
| Afüv | D: Çok bağışlayan |
Bir öğrenci, arkadaşına söylediği kırıcı bir söz için pişman olmuş, ondan özür dilemiş, Allah’tan bağışlanma dileyerek bir daha böyle davranmamaya karar vermiştir.
Her ismi doğru anlamıyla eşleştiriniz.
Öğrencinin davranışını tövbenin unsurları açısından değerlendiriniz.
0 / 16 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
4.1 tam puan 8
Örnek çözüm
Tevvab: B. Gaffar: D. Settar: A. Afüv: C.
Puanlama
4.2 tam puan 8
Örnek çözüm
Tövbe; hatayı fark edip pişman olmayı, hatayı bırakmayı ve bir daha yapmamaya kararlı olmayı içerir. Kul hakkı söz konusu olduğunda hakkı çiğnenen kişiden helallik istemek de gerekir. Öğrenci pişman olmuş, arkadaşından özür dileyerek kul hakkını gözetmiş, Allah’tan bağışlanma dilemiş ve tekrar etmemeye karar vermiştir; davranışı tövbenin unsurlarına uygundur.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
İbadet ve Dua Eden Bir Varlık Olarak İnsan · 16 puan
Bir öğrencinin günlüğünden bir bölüm aşağıda verilmiştir.
“Sınav haftasıydı. Her gün plan yaptım, düzenli çalıştım ve namazlarımdan sonra başarı için dua ettim. Sınav günü sabah otobüs arızalandı, okula geç kaldım; bunu değiştiremezdim. Yine de sakin kalmaya çalıştım. Notlarım açıklanınca emeğimin karşılığını aldığımı gördüm ve ‘Elhamdülillah’ dedim.”
Günlükte öğrencinin iradesiyle değiştirebileceği ve değiştiremeyeceği durumları birer örnekle belirtiniz.
“Hamt” kavramını açıklayarak öğrencinin “Elhamdülillah” demesini dua ile ilişkilendiriniz.
0 / 16 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
5.1 tam puan 8
Örnek çözüm
Değiştirebileceği: Plan yapması, düzenli çalışması, dua etmesi, sakin kalmaya çalışması. Değiştiremeyeceği: Otobüsün arızalanması ve okula geç kalması.
Puanlama
5.2 tam puan 8
Örnek çözüm
Hamt, Allah’a nimetleri için övgü ve şükürde bulunmaktır. Öğrenci hem çalışarak hem dua ederek sonucu beklemiş; başarıyı elde edince şükrederek nimetin Allah’tan geldiğini kabul etmiştir. Dua isteği, hamt ise şükrü ifade eder.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Rum Suresi 17-27. Ayetlerin Mesajları · 21 puan
Aşağıda Rum suresinin bazı ayetlerinin mealleri verilmiştir.
Mealler: Kur’an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı.
Ayetleri insanla ilgili deliller ve doğa olaylarıyla ilgili deliller olarak sınıflandırınız.
Ayetlerin sonunda geçen “düşünen”, “bilenler” ve “aklını kullanan” ifadelerinden hareketle ayetlerin insana verdiği ortak mesajı yazınız.
22. ayetteki “dillerinizin ve renklerinizin farklı olması” ifadesinden insan ilişkilerine yönelik bir çıkarım yapınız.
0 / 21 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
6.1 tam puan 8
Örnek çözüm
İnsanla ilgili: 20. ayet (topraktan yaratılış ve çoğalma), 21. ayet (eşler, sevgi ve merhamet); 22. ayetteki dillerin ve renklerin farklılığı. Doğa olaylarıyla ilgili: 22. ayetteki göklerin ve yerin yaratılması, 24. ayet (şimşek, yağmur, toprağın dirilmesi).
Puanlama
6.2 tam puan 7
Örnek çözüm
Ayetler insanı evrendeki ve kendisindeki olayları düşünmeye, bilgi edinmeye ve aklını kullanmaya çağırır. Bu düşünme, insanı Allah’ın varlığını ve kudretini tanımaya götürür; deliller düşünen, bilen ve aklını kullananlar için anlam kazanır.
Puanlama
6.3 tam puan 6
Örnek çözüm
İnsanlar arasındaki dil ve renk farklılıkları Allah’ın kudretinin işaretlerindendir; bir üstünlük ya da ayrımcılık sebebi değildir. Bu nedenle farklı dil ve görünüşteki insanlara saygı duymak, farklılıkları bir zenginlik olarak görmek gerekir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Senaryo 3 · sonuç
0/ 100
Bu puan, işaretlediğin ölçütlerin toplamıdır. Gerçek sınavda puanlamayı öğretmenin yapar.
İnsanın Yaratılışı ve Özellikleri · 1 soru
0 / 14 puan
Doğruyu Arayan Bir Varlık Olarak İnsan · 2 soru
0 / 33 puan
İbadet ve Dua Eden Bir Varlık Olarak İnsan · 2 soru
0 / 32 puan
Rum Suresi 17-27. Ayetlerin Mesajları · 1 soru
0 / 21 puan
Soru sayıları ve öğrenme çıktıları ÖDSGM’nin 9. Sınıf Din Kültürü senaryo tablosundan alınmıştır. Soruları OYSS Rehber hazırladı; resmî sınav sorusu değildir. Gerçek sınavda iki soruyu okulunuzun zümresi yazar, kalanı Bakanlık soru havuzundan gelir ve her sorunun puanını zümre belirler.