OYSS Rehber

9. Sınıf Din Kültürü · 1. dönem 1. yazılı · DKAB.9.1.1

9. Sınıf Din Kültürü 1. Dönem 1. Yazılı: İnsanın Yaratılışı ve Özellikleri Soruları

Ayetlerden hareketle insanın yaratılışı, üstün ve sınırlı yönleri, yaratılış amacı ve sorumlulukları.

Son güncelleme:

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı
DKAB.9.1.1
Bu sayfadaki soru
3
Senaryolarda bu konudan
1-2 soru

Resmî öğrenme çıktısı

Allah-insan ilişkisi · İnsan ve İnsanın Yaratılışı

DKAB.9.1.1. İnsanın yaratılışını ve özelliklerini ayetlerden hareketle müşahede edebilme

1. soru

Ayetlerde insan · 11 puan

Aşağıda insanın yaratılışı ve özellikleriyle ilgili bazı ayetlerin mealleri verilmiştir.

  1. I.“Biz, gerçekten insanı en güzel bir biçimde yarattık.” (Tîn suresi, 4. ayet)
  2. II.“Andolsun, biz insanoğlunu şerefli kıldık. (…) onları yarattıklarımızın birçoğundan üstün kıldık.” (İsra suresi, 70. ayet)
  3. III.“Allah, sizden (yükümlülükleri) hafifletmek istiyor. Çünkü insan zayıf yaratılmıştır.” (Nisa suresi, 28. ayet)
  4. IV.“Biz ona iki göz, bir dil, iki dudak vermedik mi; iki apaçık yolu (hayır ve şer yollarını) göstermedik mi?” (Beled suresi, 8-10. ayetler)

Mealler: Kur’an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı.

  1. 1.16 puan

    Ayetlerden hareketle insanın yaratılışına ilişkin iki özelliğini ve sınırlı yönünü gösteren bir özelliğini yazınız.

  2. 1.23 puan

    IV. ayetteki “iki apaçık yol” ifadesinden hareketle insanın sorumluluğuyla ilgili bir çıkarım yapınız.

  3. 1.32 puan

    İnsanın yaratılışıyla ilgili merak ettiğiniz ve İslam’ın temel kaynaklarından araştırarak cevabını arayabileceğiniz bir soru yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 6

Örnek çözüm

Üstün yönleri: En güzel biçimde yaratılmıştır (I); şerefli kılınmış, birçok varlıktan üstün tutulmuştur (II); iyiyi ve kötüyü ayırt etme yeteneği ve iki yoldan birini seçme imkânı verilmiştir (IV). Sınırlı yönü: Zayıf yaratılmıştır (III).

Puanlama

  • Birinci özellik (en güzel biçim / şerefli / seçme yeteneği)2 puan
  • İkinci özellik2 puan
  • Zayıf yaratılmış olması (sınırlı yön)2 puan

1.2 tam puan 3

Örnek çözüm

İnsana iyiyi ve kötüyü ayırt etme imkânı ve seçme özgürlüğü verilmiştir. Seçme imkânı olan insan, yaptığı tercihlerden ve davranışlarından sorumludur.

Puanlama

  • Seçme imkânının sorumluluk getirdiği çıkarımı3 puan

1.3 tam puan 2

Örnek çözüm

Örnek: “İnsanın yeryüzünde halife olarak yaratılması ne anlama gelir?”, “İnsanın şerefli kılınmasının ona yüklediği sorumluluklar nelerdir?”

Puanlama

  • Konuyla ilgili, araştırılabilir bir soru2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Yeryüzünde halife · 7 puan

“Hani, Rabbin meleklere, ‘Ben yeryüzünde bir halife yaratacağım’ demişti. Onlar, ‘Orada bozgunculuk yapacak, kan dökecek birini mi yaratacaksın? Oysa biz sana hamdederek daima seni tesbih ve takdis ediyoruz.’ demişler. Allah da, ‘Ben sizin bilmediğinizi bilirim’ demişti. Allah, Adem’e bütün varlıkların isimlerini öğretti. (…)”

Bakara suresi, 30-31. ayetler (Kur’an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı).
  1. 2.13 puan

    Ayetlerde insanı meleklerden ayıran hangi özelliğe dikkat çekildiğini yazınız.

  2. 2.24 puan

    İnsanın yeryüzünde “halife” olarak yaratılmasının ona kendisine, ailesine, topluma ve çevreye karşı yüklediği sorumluluklardan ikisini açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 3

Örnek çözüm

İnsana varlıkların isimlerinin öğretilmesi, yani bilgi edinme ve öğrenme yeteneği verilmesi. Ayrıca insan, iyilik de kötülük de yapabilecek (seçme özgürlüğüne sahip) bir varlık olarak yaratılmıştır.

Puanlama

  • Bilgi edinme/öğrenme yeteneği (ya da seçme özgürlüğü)3 puan

2.2 tam puan 4

Örnek çözüm

İnsan yeryüzünü imar etmek, bozgunculuk yapmamak ve emanet edilen dünyayı korumakla sorumludur: Çevreyi kirletmemek, doğal kaynakları israf etmemek. Ailesine ve topluma karşı adaletli, yardımsever olmak; kendisine karşı da sağlığını ve aklını korumak, bilgi edinmek.

Puanlama

  • Birinci sorumluluk ve açıklaması2 puan
  • İkinci sorumluluk ve açıklaması2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Yaratılış amacı · 7 puan

Ayet

“Ben cinleri ve insanları, ancak bana kulluk etsinler diye yarattım.”

Zariyat suresi, 56. ayet (Kur’an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı).

Bir öğrencinin düşüncesi

“Kulluk yalnızca namaz kılmak ve oruç tutmaktan ibarettir; gündelik hayattaki davranışlarımızla bir ilgisi yoktur.”

  1. 3.13 puan

    Ayette belirtilen yaratılış amacını kendi cümlelerinizle açıklayınız.

  2. 3.24 puan

    Öğrencinin düşüncesini değerlendiriniz ve kulluğun gündelik hayattaki karşılığına iki örnek veriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 3

Örnek çözüm

İnsan, Allah’ı tanıması, O’na inanması, ibadet etmesi ve O’nun razı olacağı şekilde yaşaması için yaratılmıştır. Kulluk, insanın varlığının anlamını oluşturur.

Puanlama

  • Allah’ı tanıma ve O’na kulluk amacını açıklama3 puan

3.2 tam puan 4

Örnek çözüm

Düşünce eksiktir: Namaz ve oruç kulluğun önemli parçalarıdır; ancak kulluk, Allah’ın rızasını gözeterek yapılan tüm güzel davranışları da kapsar. Örnekler: Dürüst ticaret yapmak, anne babaya iyi davranmak, sözünü tutmak, ihtiyaç sahibine yardım etmek, emeğe saygı göstermek.

Puanlama

  • Düşüncenin eksik olduğunu gerekçeyle belirtme2 puan
  • İki uygun örnek2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 2: 2 soruSenaryo 3: 1 soruSenaryo 4: 2 soruSenaryo 5: 2 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (9-12. Sınıflar) Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).