11. Sınıf Din Kültürü · 1. dönem 1. yazılı · örnek kâğıt
6 açık uçlu soru, 100 puan. Çöz, kâğıdı bitir, sonra çözümlerle karşılaştırıp kendini puanla.
| Soru | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Puan | 20 | 18 | 17 | 15 | 13 | 17 | 100 |
Dağılım, ÖDSGM tablosundaki Senaryo 2 sütununa göredir.
Soruları çöz
Sorular ekranda tek tek gelir. Cevabını sorunun altındaki alana yaz (yalnızca bu tarayıcıda saklanır) ya da kâğıdı yazdırıp üzerinde çöz.
Kâğıdı bitir
Son sorudan sonra kâğıdı bitir. Çözümler ve puanlama anahtarı ancak o zaman açılır.
Kendini puanla
Yazdığın cevap, örnek çözümün hemen üstünde görünür. Karşılaştır, karşıladığın ölçütleri işaretle; puanın ve konu dökümün çıkar.
Senaryo 2 · SınavSoru 1 / 6
Kader, Kaza ve Kaderle İlgili Kavramlar · 20 puan
Ayet 1
“Gerçekten biz, her şeyi bir ölçü ve dengede yarattık.”
Ayet 2
“(…) O, her şeyi yaratmış ve yarattığı o şeyleri bir ölçüye göre takdir etmiştir.”
Kader ve kaza kavramlarını tanımlayınız ve ayetlerdeki “ölçü” ve “takdir” ifadeleriyle ilişkilendiriniz.
“Sünnetullah” kavramını açıklayarak kaderle ilişkisine bir örnek veriniz.
0 / 20 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
1.1 tam puan 14
Örnek çözüm
Kader, Allah’ın olacak her şeyi önceden bilip bir ölçüye göre belirlemesidir. Kaza, bu takdirin zamanı gelince gerçekleşmesidir. Ayetlerde her şeyin bir ölçü ve dengeyle yaratıldığı, Allah’ın her şeyi takdir ettiği bildirilir; evrendeki ölçü ve düzen kaderin bir yansımasıdır.
Puanlama
1.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Sünnetullah, Allah’ın evrende koyduğu değişmeyen yasalardır (fizik, biyoloji ve toplum yasaları gibi). Örneğin suyun 0 °C’de donması, yerçekimi ya da tohumun uygun koşullarda filizlenmesi bu yasalardandır; bu yasalar Allah’ın takdirinin, yani kaderin bir parçasıdır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Kader, Kaza ve Kaderle İlgili Kavramlar · 18 puan
Ayet
“Andolsun ki sizi biraz korku ve açlıkla, bir de mallar, canlar ve ürünlerden eksilterek deneriz. Sabredenleri müjdele. Onlar; başlarına bir musibet gelince, ‘Biz şüphesiz (her şeyimizle) Allah’a aidiz ve şüphesiz O’na döneceğiz’ derler.”
Kur’an’da anlatılan Hz. Eyyüb, ağır bir hastalığa yakalanıp ailesinden ve malından ayrı düşmesine rağmen sabretmiş, isyan etmeden Allah’a dua etmiş ve sonunda sağlığına kavuşmuştur. Bu nedenle sabrın sembolü olarak anılır.
Ayetten ve Hz. Eyyüb kıssasından hareketle “imtihan” ve “sabır” kavramlarını açıklayınız.
Sabrın pasif bir bekleyiş olmadığını, hastalıkla mücadele eden bir insan örneği üzerinden açıklayınız.
0 / 18 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
2.1 tam puan 11
Örnek çözüm
İmtihan, insanın hayatta karşılaştığı nimet ve sıkıntılarla denenmesidir; korku, açlık, mal ve can kaybı da bu denemenin parçasıdır. Sabır, sıkıntılar karşısında metanetini koruyup isyan etmeden, çabayı bırakmadan Allah’a güvenmektir. Hz. Eyyüb ağır kayıplar karşısında isyan etmeyip dua etmiş ve sabır göstermiştir.
Puanlama
2.2 tam puan 7
Örnek çözüm
Hasta bir kişi tedavisini aksatmadan sürdürür, doktorun önerilerine uyar ve dua eder; bu süreçte umutsuzluğa kapılmaz, isyan etmez. Sabır, hem çaba göstermeyi hem de sonucu Allah’a bırakarak metaneti korumayı birlikte içerir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Akıl, İrade ve Sorumluluk Sahibi Bir Varlık Olarak İnsan · 17 puan
Bir öğrenci şu soruyu sormuştur: “Allah her şeyi önceden biliyorsa ben ne yaparsam yapayım O’nun bildiği gerçekleşecek. O hâlde neden yaptıklarımdan sorumlu tutuluyorum?” Öğretmeni şöyle bir örnek vermiştir: “Bir meteoroloji uzmanı, yarın yağmur yağacağını önceden doğru biçimde tahmin edebilir. Ama yağmur, uzman bildiği için yağmaz.”
Öğretmenin verdiği örnekten hareketle Allah’ın bilgisi ile insanın iradesi arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
Örneğin sınırlılığına dikkat çeken bir değerlendirme yazınız.
0 / 17 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
3.1 tam puan 11
Örnek çözüm
Bir şeyi önceden bilmek, onun gerçekleşmesine sebep olmak ya da onu zorlamak değildir. Allah, insanın özgür iradesiyle ne seçeceğini önceden bilir; ancak bu bilgi insanı o seçime zorlamaz. İnsan seçimini kendi iradesiyle yapar; bu nedenle de seçiminden sorumludur.
Puanlama
3.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Örnek konuyu anlamayı kolaylaştırır; ancak insanın tahmini yanılabilir ve sınırlıdır, Allah’ın bilgisi ise kesin ve her şeyi kuşatıcıdır. Allah’ın bilgisi insanın bilgisiyle tam olarak karşılaştırılamaz; örnek yalnızca “bilmenin zorlamadığı” noktasını açıklar.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Akıl, İrade ve Sorumluluk Sahibi Bir Varlık Olarak İnsan · 15 puan
Ayet 1
“(…) Şüphesiz ki, bir kavim kendi durumunu değiştirmedikçe Allah onların durumunu değiştirmez. (…)”
Ayet 2
“İnsan için ancak çalıştığı vardır.”
Ayet 3
“İnsanların kendi işledikleri (kötülükler) sebebiyle karada ve denizde bozulma ortaya çıkmıştır. Dönmeleri için Allah, yaptıklarının bazı (kötü) sonuçlarını (dünyada) onlara tattıracaktır.”
Ayetlerin insan iradesine ve sorumluluğuna ilişkin ortak mesajını yazınız.
Rum suresi 41. ayetten hareketle insanın çevreye karşı sorumluluğuna ilişkin bir çıkarım yaparak bu sorumluluğu yerine getirmeye yönelik bir davranış örneği veriniz.
0 / 15 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
4.1 tam puan 7
Örnek çözüm
İnsan ve toplumlar, iradeleriyle yaptıkları seçimlerin ve gösterdikleri çabanın sonuçlarıyla karşılaşır. İyi bir değişim için çaba göstermek, kötü sonuçlardan kaçınmak için de davranışlarını düzeltmek insanın sorumluluğundadır.
Puanlama
4.2 tam puan 8
Örnek çözüm
Karada ve denizdeki bozulmanın insanların kendi işledikleri yüzünden ortaya çıktığı bildirilmektedir; çevre kirliliği ve doğanın tahribi insanın iradesiyle yaptığı tercihlerden kaynaklanır ve insan bundan sorumludur. Örnek: Atıkları ayrıştırmak, suyu ve enerjiyi israf etmemek, doğaya çöp bırakmamak.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Bakara Suresi 286. Ayetin Mesajları · 13 puan
“Allah, bir kimseyi ancak gücünün yettiği şeyle yükümlü kılar. Onun kazandığı iyilik kendi yararına, kötülük de kendi zararınadır. (…)”
Bir öğrenci, yaşadığı zorluklar karşısında “Bu sorun benim gücümü aşıyor, ne yapsam boşuna.” diye düşünmekte; bir başka öğrenci ise “Yaptığım hataların sonucunu başkalarına yüklemeyi bırakmalıyım.” demektedir.
Ayetin mesajını dikkate alarak birinci öğrenciye bir tavsiyede bulununuz.
İkinci öğrencinin düşüncesini ayetin ikinci cümlesiyle ilişkilendirerek değerlendiriniz.
0 / 13 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
5.1 tam puan 7
Örnek çözüm
Allah insana taşıyamayacağı bir yük yüklemez; bu nedenle umutsuzluğa kapılmamalı, gücü ölçüsünde çaba göstermeli, gerekirse yardım istemeli ve sonucunu Allah’a bırakarak tevekkül etmelidir.
Puanlama
5.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Ayete göre insanın kazandığı iyilik de kötülük de kendisine aittir. Öğrenci, davranışlarının sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğini fark etmiştir; bu tutum ayetin mesajıyla uyumludur ve kişisel gelişim için gereklidir.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Din Tanımları ve Farklı Disiplinlerin Dine Yaklaşımı · 17 puan
Aşağıda din ile ilgili yapılmış bazı araştırmaların konuları verilmiştir.
Her araştırma konusunu ilgili olduğu disiplinle eşleştiriniz.
Farklı disiplinlerin dini incelemesinin, dini anlamaya katkısı ve sınırlılığına ilişkin bir çıkarım yazınız.
0 / 17 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
6.1 tam puan 9
Örnek çözüm
I. Antropoloji. II. Sosyoloji. III. Psikoloji. IV. Felsefe.
Puanlama
6.2 tam puan 8
Örnek çözüm
Katkı: Her disiplin dinin farklı bir yönünü (birey, toplum, kültür, akıl) ortaya koyar; bu bakışlar bir araya geldiğinde dinin insan hayatındaki etkisi daha bütüncül anlaşılır. Sınırlılık: Disiplinler dini yalnızca kendi yöntemleriyle gözlemlenebilen yönleriyle ele alır; dinin ilahî kaynağı ve inanç boyutu bu yöntemlerle tam olarak açıklanamaz.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Senaryo 2 · sonuç
0/ 100
Bu puan, işaretlediğin ölçütlerin toplamıdır. Gerçek sınavda puanlamayı öğretmenin yapar.
Kader, Kaza ve Kaderle İlgili Kavramlar · 2 soru
0 / 38 puan
Akıl, İrade ve Sorumluluk Sahibi Bir Varlık Olarak İnsan · 2 soru
0 / 32 puan
Bakara Suresi 286. Ayetin Mesajları · 1 soru
0 / 13 puan
Din Tanımları ve Farklı Disiplinlerin Dine Yaklaşımı · 1 soru
0 / 17 puan
Soru sayıları ve öğrenme çıktıları ÖDSGM’nin 11. Sınıf Din Kültürü senaryo tablosundan alınmıştır. Soruları OYSS Rehber hazırladı; resmî sınav sorusu değildir. Gerçek sınavda iki soruyu okulunuzun zümresi yazar, kalanı Bakanlık soru havuzundan gelir ve her sorunun puanını zümre belirler.