OYSS Rehber

7. Sınıf Fen Bilimleri · 1. dönem 1. yazılı · FB.7.2.1

7. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı: Fiziksel Anlamda İş Soruları

Fiziksel anlamda işin kuvvet ve kuvvet doğrultusunda yer değiştirmeye bağlı olması; günlük anlamdaki işten farkı ve joule.

Son güncelleme:

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı
FB.7.2.1
Bu sayfadaki soru
3
Senaryolarda bu konudan
2-3 soru

Resmî öğrenme çıktısı

2. ünite: kuvvet ve enerjiyi keşfedelim · Kuvvet, İş ve Enerji İlişkisi

FB.7.2.1. Fiziksel anlamda yapılan işin bağlı olduğu faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme

1. soru

Fiziksel anlamda iş yapılıyor mu? · 9 puan

Aşağıda bazı durumlar verilmiştir.

  1. I.Bir öğrenci yerdeki kutuyu masanın üzerine kaldırıyor.
  2. II.Bir işçi bütün gücüyle duvarı itiyor ama duvar yerinden oynamıyor.
  3. III.Bir çocuk durmakta olan oyuncak arabayı iterek ilerletiyor.
  4. IV.Bir öğrenci sınava hazırlanmak için saatlerce ders çalışıyor.
  1. 1.16 puan

    Her durumda fiziksel anlamda iş yapılıp yapılmadığını gerekçesiyle yazınız.

  2. 1.23 puan

    Fiziksel anlamda iş yapılabilmesi için gereken iki koşulu yazınız ve işin birimini belirtiniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 6

Örnek çözüm

  • I. İş yapılır: Kutuya kuvvet uygulanmış ve kutu kuvvet doğrultusunda yer değiştirmiştir.
  • II. İş yapılmaz: Kuvvet uygulanmış ama duvar yer değiştirmemiştir.
  • III. İş yapılır: Arabaya kuvvet uygulanmış ve araba kuvvet doğrultusunda yer değiştirmiştir.
  • IV. Fiziksel anlamda iş yapılmaz: Günlük hayatta “iş” denir ama bir cisme kuvvet uygulanıp yer değiştirmesi söz konusu değildir.

Puanlama

  • I ve III iş var, gerekçesiyle2 puan
  • II iş yok, yer değiştirme olmadığı gerekçesi2 puan
  • IV fiziksel anlamda iş yok, günlük anlamdan ayırma2 puan

1.2 tam puan 3

Örnek çözüm

Cisme bir kuvvet uygulanmalı ve cisim bu kuvvetin doğrultusunda yer değiştirmelidir. İşin birimi joule (J)’dür.

Puanlama

  • İki koşul2 puan
  • Joule1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Deney verilerinden işe · 7 puan

Öğrenciler bir tahta bloğu yatay bir zeminde dinamometreyle çekerek farklı deneyler yapmış, yapılan işi öğretmenleriyle birlikte hesaplamıştır.

Deney sonuçları
DeneyUygulanan kuvvet (N)Kuvvet doğrultusundaki yer değiştirme (m)Yapılan iş (J)
110220
220240
310440
  1. 2.14 puan

    1. ve 2. deneyleri karşılaştırarak yapılan işin kuvvete nasıl bağlı olduğunu; 1. ve 3. deneyleri karşılaştırarak yer değiştirmeye nasıl bağlı olduğunu yazınız.

  2. 2.23 puan

    2. ve 3. deneylerde yapılan işlerin eşit olmasını açıklayınız. Bu verilerden işin bağlı olduğu faktörlerle ilgili bir genelleme yapınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 4

Örnek çözüm

1 ve 2: Yer değiştirme aynıyken kuvvet iki katına çıkınca iş de iki katına çıkmıştır; iş kuvvetle doğru orantılıdır. 1 ve 3: Kuvvet aynıyken yer değiştirme iki katına çıkınca iş de iki katına çıkmıştır; iş yer değiştirmeyle doğru orantılıdır.

Puanlama

  • Kuvvetle ilişki (aynı yer değiştirmede kuvvet artınca iş artar)2 puan
  • Yer değiştirmeyle ilişki (aynı kuvvette yer değiştirme artınca iş artar)2 puan

2.2 tam puan 3

Örnek çözüm

2. deneyde kuvvet büyük, yer değiştirme küçük; 3. deneyde kuvvet küçük, yer değiştirme büyüktür; ikisinde de kuvvet ile yer değiştirmenin çarpımı 40’tır. Genelleme: Fiziksel anlamda yapılan iş, uygulanan kuvvete ve kuvvet doğrultusundaki yer değiştirmeye bağlıdır; ikisinden biri artarsa iş artar.

Puanlama

  • Eşitliğin açıklaması2 puan
  • Kuvvet ve yer değiştirmeye bağlılık genellemesi1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Kolileri yukarı taşımak · 7 puan

Aynı kütledeki iki koliden birini Ali apartmanın 1. katına, diğerini Veli 2. katına taşımıştır. Katlar arası yükseklik eşittir. İkisi de koliyi sabit süratle taşımıştır.

  1. 3.14 puan

    Kolileri yukarı taşırken Ali ve Veli’nin yaptığı işleri karşılaştırınız ve gerekçenizi açıklayınız.

  2. 3.23 puan

    Ali: “Koliyi taşırken çok yoruldum, demek ki yorulduğum her durumda fiziksel anlamda iş yapmışımdır.” diyor. Bu düşünceyi bir örnekle değerlendiriniz.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Koliler aynı kütlede olduğu için ikisini kaldırmak için gereken kuvvet aynıdır. Veli koliyi iki kat yukarı taşıdığı için kuvvet doğrultusundaki yer değiştirme daha büyüktür; Veli daha fazla iş yapmıştır (yaklaşık iki katı).

Puanlama

  • Kuvvetlerin eşit olduğunu belirtme1 puan
  • Veli’nin daha fazla iş yaptığını yer değiştirmeyle gerekçelendirme3 puan

3.2 tam puan 3

Örnek çözüm

Düşünce yanlıştır. Yorulmak fiziksel anlamda iş yapıldığını göstermez. Örneğin uzun süre ağır bir çantayı yerinden kaldırmadan tutan ya da duvarı iten kişi yorulur ama cisim yer değiştirmediği için fiziksel anlamda iş yapılmaz.

Puanlama

  • Düşüncenin yanlış olduğunu belirtme1 puan
  • Yer değiştirme olmadan yorulmaya uygun örnek2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 3 soruSenaryo 2: 3 soruSenaryo 3: 2 soruSenaryo 4: 2 soruSenaryo 5: 3 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).