OYSS Rehber

6. Sınıf Fen Bilimleri · 1. dönem 1. yazılı · FB.6.2.2

6. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı: Dengelenmiş ve Dengelenmemiş Kuvvetler Soruları

Duran bir cisme etki eden kuvvetler dengelenmiş mi, dengelenmemiş mi? Deney tasarımı, veri analizi ve dengeleyici kuvvet.

Son güncelleme:

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı
FB.6.2.2
Bu sayfadaki soru
2
Senaryolarda bu konudan
0-2 soru

Resmî öğrenme çıktısı

2. ünite: kuvvetin etkisinde hareket · Bileşke Kuvvet

FB.6.2.2. Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin etkisi altındaki bir cismin hareketine yönelik deney yapabilme

1. soru

Oyuncak araba deneyi · 8 puan

Öğrenciler masa üzerinde duran bir oyuncak arabanın iki yanına ip bağlamış, iplerin uçlarına dinamometre takarak arabayı iki yandan çekmişlerdir. Sonuçlar tablodadır.

Deney sonuçları
DeneySağa çeken kuvvetSola çeken kuvvetGözlem
112 N12 NAraba hareketsiz kaldı.
215 N10 NAraba sağa doğru hareket etti.
38 N14 NAraba sola doğru hareket etti.
  1. 1.15 puan

    Her deneyde bileşke kuvveti bulunuz ve kuvvetlerin dengelenmiş mi, dengelenmemiş mi olduğunu yazınız.

  2. 1.23 puan

    Verileri analiz ederek duran bir cisme etki eden kuvvetlerle cismin hareketi arasındaki ilişkiyi yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 5

Örnek çözüm

  • 1: 12 − 12 = 0 N; dengelenmiş kuvvetler.
  • 2: 15 − 10 = 5 N sağa; dengelenmemiş kuvvetler.
  • 3: 14 − 8 = 6 N sola; dengelenmemiş kuvvetler.

Puanlama

  • Üç bileşke kuvvet3 puan
  • Dengelenmiş / dengelenmemiş belirlemeleri2 puan

1.2 tam puan 3

Örnek çözüm

Kuvvetler dengelenmişse (bileşke sıfır) duran cisim hareketsiz kalır. Kuvvetler dengelenmemişse duran cisim bileşke kuvvetin yönünde harekete başlar.

Puanlama

  • Dengelenmiş: hareketsiz kalır1 puan
  • Dengelenmemiş: bileşke yönünde harekete geçer2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Deney tasarımı ve dengeleyici kuvvet · 8 puan

Zeynep, “Duran bir cisme etki eden kuvvetler dengelenmemişse cisim harekete geçer.” hipotezini sınamak için bir deney yapmak istemektedir. Elinde bir tahta blok, iki ip, iki dinamometre ve bir masa vardır.

  1. 2.15 puan

    Zeynep’in deneyde değiştireceği değişkeni ve gözlemleyeceği değişkeni yazınız. Deneyin nasıl yapılacağını kısaca açıklayınız.

  2. 2.23 puan

    Deneylerden birinde bloğa sağa 9 N, sola 4 N kuvvet uygulanmıştır. Bloğun hareketsiz kalması için hangi yönde, kaç N’lik bir kuvvet daha uygulanmalıdır? Bu kuvvete ne ad verilir?

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 5

Örnek çözüm

Değiştirilen değişken: blok üzerine iki yandan uygulanan kuvvetlerin büyüklükleri. Gözlenen değişken: bloğun hareket edip etmediği ve hareket yönü. Blok masaya konur, iki yanına ip ve dinamometre bağlanır. Önce iki yandan eşit, sonra farklı büyüklükte kuvvetler uygulanır; kuvvetler dinamometreden okunup bloğun durumu tabloya kaydedilir.

Puanlama

  • Değiştirilen değişken2 puan
  • Gözlenen değişken1 puan
  • Uygun deney düzeneği ve kayıt2 puan

2.2 tam puan 3

Örnek çözüm

Bileşke 9 − 4 = 5 N sağa. Bloğun hareketsiz kalması için 5 N sola kuvvet uygulanmalıdır. Bu kuvvete dengeleyici kuvvet denir.

Puanlama

  • 5 N, sola2 puan
  • Dengeleyici kuvvet1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 4: 1 soruSenaryo 5: 2 soruSenaryo 6: 2 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).