10. Sınıf Felsefe 1. Dönem 1. Yazılı Soruları: Senaryo 3

Soru puanları
Soru	1	2	3	4	5	6	Toplam
Puan	17	16	16	16	20	15	100

1. soru

Felsefenin Anlamı, Gelişimi ve İşlevi · 17 puan

“Felsefe” sözcüğü, Yunanca “philo” (sevgi) ve “sophia” (bilgelik) sözcüklerinden oluşur. Aşağıda bazı düşünürlerin felsefe tanımları verilmiştir.

I.Aristoteles: “Felsefe, varlığın ilk ilke ve nedenlerini araştıran bilimdir.”
II.Farabi: “Felsefe, varlıkları, var olmaları bakımından bilmektir.”
III.İbn Sina: “Felsefe, insanın gücü ölçüsünde varlıkların hakikatini kavramasıdır.”
IV.Kant: “Felsefe, bütün bilgilerin insan aklının temel amaçlarıyla ilişkisini inceler.”

1.18 puan
Tanımlardaki ortak noktayı ve tanımlar arasındaki bir farklılığı yazınız.
1.26 puan
Felsefenin herkesçe kabul edilen ortak bir tanımının yapılamamasının nedenlerini açıklayınız.
1.33 puan
Sözcük anlamından hareketle “filozof” kavramını kendi cümlelerinizle açıklayınız.

2. soru

Felsefenin Anlamı, Gelişimi ve İşlevi · 16 puan

Aşağıda felsefi düşüncenin bazı özelliklerini yansıtan durumlar verilmiştir.

I.İlk filozof kabul edilen Thales, gördüğü onca farklı varlığın tek bir ana maddeden (arkhe) oluşup oluşmadığını sormuş ve bu maddenin su olduğunu ileri sürmüştür. Öğrencisi Anaksimandros ise bu görüşü eleştirerek ana maddenin sınırsız bir töz (apeiron) olduğunu savunmuştur.
II.Sokrates, “Sorgulanmamış bir hayat, yaşanmaya değmez.” diyerek insanların kendi düşüncelerini gözden geçirmesini istemiştir.
III.Descartes, emin olabileceği bir bilgiye ulaşmak için önce bildiği her şeyden şüphe etmiştir.
IV.Bir filozof, bir kavramı ele alırken önce kavramın anlamını açıklar, sonra bu anlamdan çıkan sonuçları birbiriyle çelişmeyecek biçimde sıralar.

2.112 puan
Her durumda öne çıkan felsefi düşünce özelliğini yazınız.
2.24 puan
I. durumdaki Thales’in yaklaşımını, kendisinden önceki mitolojik açıklamalardan ayıran özelliği açıklayınız.

3. soru

Felsefenin Anlamı, Gelişimi ve İşlevi · 16 puan

Bir öğrenci, “insan” konusunun farklı alanlarda nasıl ele alındığını araştırmış ve aşağıdaki notları almıştır.

İnsanın farklı alanlarda ele alınışı
Alan	Not
Felsefe	“İnsanı diğer varlıklardan ayıran nedir? İnsanın özü var mıdır?” sorularını akıl yürütmeyle tartışır.
Bilim	İnsan vücudunun işleyişini gözlem ve deneyle inceler, sonuçları ölçülebilir verilerle ortaya koyar.
Din	İnsanın yaratılışını ve hayatın anlamını vahye dayanan bilgiyle açıklar.
Sanat	İnsanın sevinç, acı ve umut gibi duygularını resim, müzik ya da şiirle estetik biçimde dile getirir.

3.112 puan
Felsefeyi bilim, din ve sanatla yöntem bakımından karşılaştırınız.
3.24 puan
Felsefenin bilime katkısına bir örnek veriniz.

4. soru

Düşünme ve Dil İlişkisi · 16 puan

Düşünme ve dil ilişkisine dair aşağıdaki bilgiler verilmiştir.

I.Konuşmayı henüz öğrenmemiş bebekler, bir oyuncağın örtünün altında saklandığını anlayıp örtüyü kaldırabilmektedir.
II.Çocuklar konuşmayı öğrendikçe sorunları çözerken sesli olarak kendi kendilerine konuşur; ileri yaşlarda bu konuşma içe döner.
III.Bilim ve felsefe tarihinde yeni düşünceler ortaya çıktıkça bunları anlatmak için yeni kavramlar türetilmiştir.
IV.Okuduğumuz bir metni kendi cümlelerimizle anlatabildiğimizde onu gerçekten anladığımızı düşünürüz.

4.19 puan
Bilgilerden hangilerinin düşünmenin dile etkisini, hangilerinin dilin düşünmeye etkisini gösterdiğini gerekçeleriyle yazınız.
4.27 puan
Bu bilgileri bir araya getirerek düşünme ve dil ilişkisine dair tutarlı bir bütün oluşturan kısa bir paragraf yazınız.

5. soru

Mantığın Temel Kavramları ve Argümantasyon · 20 puan

Bir sosyal medya tartışmasında yazılan yorumlar aşağıda verilmiştir.

I.“Bu diyeti on milyon kişi uyguluyor; demek ki kesinlikle sağlıklıdır.”
II.“Ünlü bir futbolcu bu vitamini öneriyor, o hâlde herkes kullanmalı.”
III.“Onun söylediklerine bakmayın; geçen yıl sınıfta kalmış biri bu konuda ne bilebilir ki?”
IV.“Uğurlu çorabımı giydiğim gün takımım kazandı; maçları çorabım kazandırıyor.”
V.“Öğrenciler de çalışanlar gibidir; çalışanlar maaş alıyorsa öğrencilere de maaş verilmeli.”

5.115 puan
Her yorumdaki safsata türünü yazınız.
5.25 puan
III. yorumdaki hatayı açıklayınız ve bu tür safsataların toplumsal ilişkilere bir olumsuz etkisini yazınız.

6. soru

Mantığın Temel Kavramları ve Argümantasyon · 15 puan

Aşağıda bazı ifadeler verilmiştir.

I.Ankara Türkiye’nin başkentidir.
II.Lütfen kapıyı kapatır mısın?
III.Her olayın bir nedeni vardır.
IV.Bir şekil aynı anda hem kare hem de kare olmayan bir şey olamaz.
V.Ne güzel bir gün!
VI.Bir sayı ya çifttir ya da çift değildir; üçüncü bir durum yoktur.
VII.Su, sudur.

6.18 puan
İfadeleri önerme olan ve olmayan olarak ayırınız; önerme olmayanların neden önerme olmadığını açıklayınız.
6.24 puan
III, IV, VI ve VII. ifadelerin hangi akıl ilkesini yansıttığını yazınız.
6.33 puan
“Bu yıl en çok çalışan öğrenci Ece’dir ama Ece bu yıl hiç çalışmamıştır.” ifadesini tutarlılık açısından değerlendiriniz.

10. Sınıf Felsefe 1. Dönem 1. Yazılı Soruları: Senaryo 3

Bu kâğıtta neler var?

Nasıl ilerlenir?

1. soru

Çözüm ve puanlama

2. soru

Çözüm ve puanlama

3. soru

Çözüm ve puanlama

4. soru

Çözüm ve puanlama

5. soru

Çözüm ve puanlama

6. soru

Çözüm ve puanlama

Puanın

Konulara göre

Sorulara göre

Diğer senaryolar

Bu kâğıt hakkında