9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı: Tarihin Doğası Soruları

Aşağıda bazı tarihî gelişmeler verilmiştir.

1. I.Malazgirt Savaşı (1071)
2. II.Anadolu’nun Türkleşmesi
3. III.İstanbul’un fethi (1453)
4. IV.Türklerin İslamiyet’i kabul etmesi
5. V.Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanı (29 Ekim 1923)
6. VI.Avrupa’da Rönesans

Tarihçiler olayları zaman içinde doğru yere yerleştirmek için yüzyıl, yüzyılın yarıları ve çeyrekleri gibi bölümlemeler kullanır. Örneğin XV. yüzyıl 1401-1500 yıllarını kapsar; bu yüzyılın ilk çeyreği 1401-1425 yıllarıdır.

Bir öğrencinin “tarihin doğası” konusundaki ders notlarından bazı cümleler aşağıda verilmiştir.

1. I.Tarih, geçmişteki insan topluluklarının yaşayışlarını yer ve zaman göstererek, neden-sonuç ilişkisi içinde ve kanıtlara dayanarak inceler.
2. II.Tarihsel bilgi, olaylar laboratuvarda deneyle yeniden oluşturularak doğrulanır.
3. III.Yeni bir belge bulunduğunda bir olay hakkındaki tarihsel bilgi değişebilir.
4. IV.Tarihçi, geçmişteki olayları yaşadığı dönemin değer yargılarıyla değerlendirmelidir.
5. V.Aynı olay hakkında farklı kaynaklar farklı bilgiler verebileceği için kaynaklar karşılaştırılmalıdır.
6. VI.Tarihî olayların her biri yalnızca tek bir nedene bağlıdır.

Aşağıdaki metinlerin her birinde tarihin doğasına ait bir temel kavram vurgulanmaktadır.

1. I.Büyükannem, çocukken suyu mahalle çeşmesinden taşıdıklarını, bugün ise her evde musluk olduğunu anlattı. Bayramlarda büyüklerin ziyaret edilmesi ise onun çocukluğunda da bugün de süren bir gelenek.
2. II.Uzun süren kuraklık yüzünden otlaklar azalınca hayvancılıkla geçinen boylar yeni yurtlar bulmak için batıya göç etti.
3. III.Hicri takvimde yıl, Ay’ın Dünya etrafındaki hareketine göre hesaplanır; bu nedenle bir hicri yıl, Güneş’e göre hesaplanan miladi yıldan yaklaşık on bir gün kısadır.
4. IV.Bir kazıda bulunan sikkelerin üzerindeki hükümdar adı, şehrin o dönemde hangi devletin egemenliğinde olduğunu ortaya koydu.