OYSS Rehber

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı · 1. dönem 1. yazılı · TDE4.3

9. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı: Edebî Söyleyişi Yansıtan Yazıda Kural Uygulama Soruları

Yazım ve noktalama kuralları, bağdaşıklık ve betimleyici paragraf yazma.

Son güncelleme:

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı
TDE4.3
Bu sayfadaki soru
2
Senaryolarda bu konudan
1-1 soru

Resmî öğrenme çıktısı

1. tema: sözün inceliği · YAZMA • Okuduğu şiiri bir betimleme paragrafı olarak yazabilme

TDE4.3. Edebî söyleyişin inceliğini yansıttığı yazısında kural uygulayabilme

1. soru

Paragraftaki yazım ve noktalama yanlışları · 8 puan

Bir öğrencinin, okuduğu şiiri betimleyici paragrafa dönüştürdüğü çalışmasında yazım ve noktalama yanlışları bulunmaktadır.

Gözlerimi kapattığımda istanbul’u duyuyorum. Önce hafif bir rüzgar esiyor, yapraklar bir kaç kez sallanıyor. Bende pencerenin önünde durup herşeyi dinliyorum. Uzaktan sucuların çıngırak sesleri geliyor öyleki şehir hiç susmuyor. Sizce bu sesler hiç durur mu.

  1. 1.16 puan

    Paragraftaki yazım ve noktalama yanlışlarından altısını belirleyerek doğrusunu yazınız.

  2. 1.22 puan

    “Uzaktan sucuların çıngırak sesleri geliyor öyleki şehir hiç susmuyor.” cümlesini noktalama ve yazım bakımından düzelterek yeniden yazınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 6

Örnek çözüm

Yanlışlar ve doğruları
YanlışDoğruKural
istanbul’uİstanbul’uÖzel adlar büyük harfle başlar.
rüzgarrüzgârDüzeltme işareti: “rüzgâr” (TDK).
bir kaçbirkaç“Birkaç” bitişik yazılır.
BendeBen deBağlaç olan “de” ayrı yazılır.
herşeyiher şeyi“Her şey” ayrı yazılır.
öylekiöyle kiBağlaç olan “ki” ayrı yazılır.
durur mu.durur mu?Soru cümlesinin sonuna soru işareti konur.

Puanlama

  • Birinci ve ikinci yanlışın düzeltilmesi2 puan
  • Üçüncü ve dördüncü yanlışın düzeltilmesi2 puan
  • Beşinci ve altıncı yanlışın düzeltilmesi2 puan

1.2 tam puan 2

Örnek çözüm

“Uzaktan sucuların çıngırak sesleri geliyor; öyle ki şehir hiç susmuyor.” (Noktalı virgül yerine virgül de kabul edilir.)

Puanlama

  • “öyle ki” ayrı yazımı1 puan
  • Bağımsız cümleleri ayıran noktalama işareti1 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Şiirden betimleme paragrafına · 9 puan

Aşağıdaki dizeleri okuyunuz.

Sular sarardı... Yüzün perde perde solmakta,
Kızıl havâları seyret ki akşam olmakta...

Ahmet Haşim, “Merdiven”den
  1. 29 puan

    Dizelerdeki akşam manzarasını en az beş cümlelik betimleyici bir paragrafa dönüştürünüz. Yazınızda en az iki duyuya ait ayrıntı ve bir benzetme kullanınız; yazım ve noktalama kurallarına uyunuz.

Çözümü ve puanlamayı göster

2 tam puan 9

Örnek çözüm

Örnek: Güneş, tepelerin ardına yavaş yavaş çekiliyordu. Durgun suyun yüzeyi önce altın sarısına, sonra soluk bir bakır rengine döndü. Gökyüzü, birinin elinden düşmüş bir boya kutusu gibi kızıla boyanmıştı. Uzaklardan son kuşların cıvıltısı duyuluyor, serin bir rüzgâr yüzümü okşuyordu. Işık azaldıkça her şey biraz daha soluyor, sanki dünya da benimle birlikte yorgunluğa teslim oluyordu.

Puanlama

  • Şiirdeki manzara ve duyguya bağlı içerik (akşam, solma, hüzün)2 puan
  • En az iki duyuya ait ayrıntı (görme, işitme, dokunma vb.)2 puan
  • En az bir benzetme1 puan
  • Cümleler arası bağdaşıklık ve akıcılık2 puan
  • Yazım ve noktalama kurallarına uyma2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 1 soruSenaryo 2: 1 soruSenaryo 3: 1 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).