10. Sınıf Fizik · 1. dönem 1. yazılı · örnek kâğıt
7 açık uçlu soru, 100 puan. Çöz, kâğıdı bitir, sonra çözümlerle karşılaştırıp kendini puanla.
| Soru | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | Toplam |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Puan | 16 | 14 | 16 | 14 | 11 | 15 | 14 | 100 |
Dağılım, ÖDSGM tablosundaki Senaryo 4 sütununa göredir.
Soruları çöz
Sorular ekranda tek tek gelir. Cevabını sorunun altındaki alana yaz (yalnızca bu tarayıcıda saklanır) ya da kâğıdı yazdırıp üzerinde çöz.
Kâğıdı bitir
Son sorudan sonra kâğıdı bitir. Çözümler ve puanlama anahtarı ancak o zaman açılır.
Kendini puanla
Yazdığın cevap, örnek çözümün hemen üstünde görünür. Karşılaştır, karşıladığın ölçütleri işaretle; puanın ve konu dökümün çıkar.
Senaryo 4 · SınavSoru 1 / 7
Sabit Hızlı Hareket · 16 puan
Düz bir pistte bir koşucu önce 80 s’de doğuya doğru 400 m, ardından 20 s’de batıya doğru 100 m koşuyor. Her iki bölümde de sabit hızla koşmaktadır. Doğu yönü pozitiftir.
Koşucunun 100 saniyelik hareketi için konum-zaman grafiğini çiziniz (başlangıç konumu 0).
Koşucunun ortalama süratini ve ortalama hızını hesaplayınız; neden farklı çıktıklarını açıklayınız.
0 / 16 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
1.1 tam puan 7
Örnek çözüm
Puanlama
1.2 tam puan 9
Örnek çözüm
Alınan yol 400 + 100 = 500 m ⇒ ortalama sürat = 500 / 100 = 5 m/s. Yer değiştirme = 300 m doğu ⇒ ortalama hız = 300 / 100 = 3 m/s, doğuya. Sürat alınan yola (skaler), hız yer değiştirmeye (vektörel) dayanır; koşucu yön değiştirdiği için alınan yol yer değiştirmeden büyüktür.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Sabit Hızlı Hareket · 14 puan
Doğrusal bir yolda hareket eden bir oyuncak aracın hız-zaman grafiği aşağıdadır (pozitif yön doğu).
Grafikteki her bölümde aracın hareketini (yön ve hız) açıklayınız.
0-10 s arasındaki yer değiştirmeyi, alınan yolu, ortalama hızı ve ortalama sürati bulunuz.
0 / 14 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
2.1 tam puan 5
Örnek çözüm
0-4 s: doğuya 10 m/s sabit hızla gider. 4-6 s: durur (hız 0). 6-10 s: batıya 5 m/s sabit hızla gider (hız negatif).
Puanlama
2.2 tam puan 9
Örnek çözüm
Alanlar: 10 · 4 = +40 m, 0, −5 · 4 = −20 m. Yer değiştirme = 40 − 20 = 20 m (doğuya). Alınan yol = 40 + 20 = 60 m. Ortalama hız = 20 / 10 = 2 m/s doğuya, ortalama sürat = 60 / 10 = 6 m/s.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
İvme ve Hız Değişimi · 16 puan
Her önermenin doğru mu yanlış mı olduğunu bir örnek ya da karşı örnekle gerekçelendiriniz.
0 / 16 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
3 tam puan 16
Örnek çözüm
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
İvme ve Hız Değişimi · 14 puan
Bir kısa mesafe koşucusu çıkıştan sonra 2,5 s’de 0’dan 10 m/s hıza ulaşıyor. Bir otomobil 10 s’de 0’dan 100 km/h hıza çıkıyor. İkisinin de ivmesi bu sürelerde sabit kabul edilmektedir.
İki ivmeyi aynı birimde (m/s²) hesaplayınız.
Can: “Otomobil daha hızlı gidiyor, o hâlde ivmesi de daha büyüktür.” diyor. Hesaplarınıza dayanarak Can’ın önermesini değerlendiriniz.
0 / 14 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
4.1 tam puan 8
Örnek çözüm
Koşucu: a = 10 / 2,5 = 4 m/s². Otomobil: 100 km/h = 100 000 m / 3600 s ≈ 27,8 m/s; a ≈ 27,8 / 10 ≈ 2,8 m/s².
Puanlama
4.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Önerme yanlıştır. Otomobilin ulaştığı hız daha büyüktür ama koşucunun hızı birim zamanda daha çok değişir: 4 m/s² > 2,8 m/s². İvme ulaşılan hıza değil, hızın ne kadar sürede değiştiğine bağlıdır.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
İvme ve Hız Değişimi · 11 puan
Yatay bir yolda frene basan bir aracın hızı her saniye ölçülmüştür:
| t (s) | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| v (m/s) | 30 | 25 | 20 | 15 | 10 | 5 | 0 |
Her saniyedeki hız değişimini inceleyerek ivmenin sabit olup olmadığını belirleyiniz ve ivmeyi bulunuz.
Aynı ivmeyle fren yapılırsa 20 m/s hızla giden bir araç kaç saniyede durur? Hız-zaman ilişkisinin modelini yazarak gösteriniz.
0 / 11 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
5.1 tam puan 6
Örnek çözüm
Her saniye hız 5 m/s azalıyor; hız değişimi her aralıkta eşit olduğundan ivme sabittir: a = Δv / Δt = (0 − 30) / 6 = −5 m/s² (hareket yönüne zıt).
Puanlama
5.2 tam puan 5
Örnek çözüm
v = v₀ + a · t ⇒ 0 = 20 − 5t ⇒ t = 4 s.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Sabit İvmeli Hareket Grafikleri · 15 puan
Kırmızı ışıkta duran bir otomobilin, ışık yeşile döndükten sonraki hız-zaman grafiği aşağıdadır.
Her bölümdeki ivmeyi grafiğin eğiminden bulunuz ve ivme-zaman grafiğini çiziniz.
Otomobilin 13 saniyedeki toplam yer değiştirmesini grafikten bulunuz.
0 / 15 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
6.1 tam puan 9
Örnek çözüm
0-4 s: 12 / 4 = +3 m/s². 4-10 s: 0. 10-13 s: −12 / 3 = −4 m/s².
Puanlama
6.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Hız-zaman grafiğinin altındaki alan: ½ · 4 · 12 + 6 · 12 + ½ · 3 · 12 = 24 + 72 + 18 = 114 m.
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Sabit İvmeli Hareket Grafikleri · 14 puan
Duruştan harekete başlayan bir arabanın simülasyonla elde edilen konumları aşağıdadır.
| t (s) | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 |
|---|---|---|---|---|---|
| x (m) | 0 | 1 | 4 | 9 | 16 |
Ardışık 1 saniyelik aralıklardaki yer değiştirmeleri bulunuz ve hareketin sabit hızlı olmadığını gerekçelendiriniz.
Her aralığın ortalama hızını o aralığın orta anına yerleştirerek hız-zaman grafiğini oluşturunuz; ivmeyi bulunuz.
x = ½ · a · t² modelinin verilerle uyumlu olduğunu t = 4 s için gösteriniz.
0 / 14 puan
Cevabını örnek çözümle karşılaştır; karşıladığın her ölçütü işaretle.
7.1 tam puan 5
Örnek çözüm
Yer değiştirmeler 1, 3, 5, 7 m’dir. Eşit sürelerde eşit olmadıkları için hareket sabit hızlı değildir; her aralıkta yer değiştirme 2 m artmaktadır.
Puanlama
7.2 tam puan 6
Örnek çözüm
Ortalama hızlar 1, 3, 5, 7 m/s; orta anlar 0,5; 1,5; 2,5; 3,5 s. Noktalar v = 2t doğrusu üzerindedir; eğim (ivme) 2 m/s², sabit.
Puanlama
7.3 tam puan 3
Örnek çözüm
x = ½ · 2 · 4² = 16 m; tablodaki değerle aynıdır. (Hız-zaman grafiğinin 0-4 s alanı da ½ · 4 · 8 = 16 m.)
Puanlama
Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.
Senaryo 4 · sonuç
0/ 100
Bu puan, işaretlediğin ölçütlerin toplamıdır. Gerçek sınavda puanlamayı öğretmenin yapar.
Sabit Hızlı Hareket · 2 soru
0 / 30 puan
İvme ve Hız Değişimi · 3 soru
0 / 41 puan
Sabit İvmeli Hareket Grafikleri · 2 soru
0 / 29 puan
Soru sayıları ve öğrenme çıktıları ÖDSGM’nin 10. Sınıf Fizik senaryo tablosundan alınmıştır. Soruları OYSS Rehber hazırladı; resmî sınav sorusu değildir. Gerçek sınavda iki soruyu okulunuzun zümresi yazar, kalanı Bakanlık soru havuzundan gelir ve her sorunun puanını zümre belirler.