10. Sınıf Fizik · 1. dönem 1. yazılı · FİZ.10.1.1

10. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı: Sabit Hızlı Hareket Soruları

Konum-zaman ve hız-zaman grafikleri, eğim ve alan; ortalama hız ile ortalama sürat; karşılaşma problemleri ve x = v·t modeli.

Son güncelleme: 20 Ekim 2026

Bir bakışta

Öğrenme çıktısı: FİZ.10.1.1
Bu sayfadaki soru: 4
Senaryolarda bu konudan: 2-3 soru

Resmî öğrenme çıktısı

Kuvvet ve hareket · Sabit Hızlı Hareket

FİZ.10.1.1. Yatay doğrultuda sabit hızlı hareket ile ilgili tümevarımsal akıl yürütebilme

1. soru

Metro treninin konum verileri · 12 puan

Düz ve yatay bir hatta ilerleyen bir metro treninin konumu, istasyondan çıktıktan bir süre sonra ölçülmeye başlanmıştır:

Metro treninin zamana göre konumu
Zaman (s)	0	10	20	30	40
Konum (m)	0	150	300	450	600

1.13 puan
Verilere göre konum-zaman grafiğini çiziniz.
1.25 puan
Trenin hareketinin türünü gerekçesiyle belirleyiniz; hızını grafiğin eğiminden bulup konumun matematiksel modelini yazınız.
1.34 puan
Hareket aynı biçimde sürerse t = 50 s’deki konumu modelle bulunuz ve hız-zaman grafiğinin 0-40 s arasındaki alanının neyi verdiğini açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

1.1 tam puan 3

Örnek çözüm

Puanlama

Noktaları doğru yerleştirmek2 puan
Noktaları doğrusal bir grafikle birleştirmek1 puan

1.2 tam puan 5

Örnek çözüm

Eşit zaman aralıklarında (10 s) eşit yer değiştirmeler (150 m) olduğundan tren sabit hızla hareket eder; konum-zaman grafiği doğrusaldır. Hız = eğim = Δx / Δt = 150 / 10 = 15 m/s. Model: x = 15 · t (x metre, t saniye).

Puanlama

Eşit aralıkta eşit yer değiştirme gerekçesiyle sabit hızlı hareket2 puan
v = 15 m/s (eğimden)2 puan
x = 15t1 puan

1.3 tam puan 4

Örnek çözüm

x = 15 · 50 = 750 m. Hız-zaman grafiği 15 m/s’de yatay bir doğrudur; 0-40 s arasındaki alan 15 · 40 = 600 m’dir ve bu süredeki yer değiştirmeyi verir.

Puanlama

x = 750 m2 puan
Alanın yer değiştirme olduğunu (600 m) açıklamak2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

2. soru

Karşılıklı gelen iki bisikletli · 11 puan

Düz bir yolda A bisikletlisi x = 0 noktasından doğuya doğru 6 m/s, B bisikletlisi aynı anda x = 300 m noktasından batıya doğru 4 m/s sabit hızla harekete başlıyor. Doğu yönü pozitif kabul edilmektedir.

2.13 puan
İki bisikletlinin konumlarının zamana bağlı modellerini yazınız.
2.25 puan
Bisikletlilerin kaç saniye sonra ve hangi konumda karşılaşacağını bulunuz; sonucu konum-zaman grafiğinde gösteriniz.
2.33 puan
Karşılaşmaya kadar iki bisikletlinin aldığı yolları bulunuz ve toplamlarının neden 300 m olduğunu açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

2.1 tam puan 3

Örnek çözüm

x_A = 6t, x_B = 300 − 4t (x metre, t saniye). B’nin hızı batıya olduğundan −4 m/s’dir.

Puanlama

x_A = 6t1 puan
x_B = 300 − 4t (hızın işaretiyle)2 puan

2.2 tam puan 5

Örnek çözüm

6t = 300 − 4t ⇒ 10t = 300 ⇒ t = 30 s; x = 6 · 30 = 180 m. Grafikte iki doğrunun kesiştiği nokta karşılaşmayı gösterir.

Puanlama

t = 30 s2 puan
x = 180 m1 puan
Grafikte kesişim noktasını göstermek2 puan

2.3 tam puan 3

Örnek çözüm

A: 6 · 30 = 180 m, B: 4 · 30 = 120 m. Birbirlerine doğru gittikleri için aldıkları yolların toplamı aradaki 300 m’dir.

Puanlama

180 m ve 120 m, toplamın gerekçesi3 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

3. soru

Ortalama hız ile ortalama sürat · 10 puan

Düz bir pistte bir koşucu önce 80 s’de doğuya doğru 400 m, ardından 20 s’de batıya doğru 100 m koşuyor. Her iki bölümde de sabit hızla koşmaktadır. Doğu yönü pozitiftir.

3.14 puan
Koşucunun 100 saniyelik hareketi için konum-zaman grafiğini çiziniz (başlangıç konumu 0).
3.26 puan
Koşucunun ortalama süratini ve ortalama hızını hesaplayınız; neden farklı çıktıklarını açıklayınız.

Çözümü ve puanlamayı göster

3.1 tam puan 4

Örnek çözüm

Puanlama

0-80 s arası 0’dan 400 m’ye doğru2 puan
80-100 s arası 400’den 300 m’ye doğru2 puan

3.2 tam puan 6

Örnek çözüm

Alınan yol 400 + 100 = 500 m ⇒ ortalama sürat = 500 / 100 = 5 m/s. Yer değiştirme = 300 m doğu ⇒ ortalama hız = 300 / 100 = 3 m/s, doğuya. Sürat alınan yola (skaler), hız yer değiştirmeye (vektörel) dayanır; koşucu yön değiştirdiği için alınan yol yer değiştirmeden büyüktür.

Puanlama

Ortalama sürat 5 m/s2 puan
Ortalama hız 3 m/s, doğuya2 puan
Farkı alınan yol ile yer değiştirme farkıyla açıklamak2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

4. soru

Hız-zaman grafiğinden yer değiştirme ve alınan yol · 9 puan

Doğrusal bir yolda hareket eden bir oyuncak aracın hız-zaman grafiği aşağıdadır (pozitif yön doğu).

4.13 puan
Grafikteki her bölümde aracın hareketini (yön ve hız) açıklayınız.
4.26 puan
0-10 s arasındaki yer değiştirmeyi, alınan yolu, ortalama hızı ve ortalama sürati bulunuz.

Çözümü ve puanlamayı göster

4.1 tam puan 3

Örnek çözüm

0-4 s: doğuya 10 m/s sabit hızla gider. 4-6 s: durur (hız 0). 6-10 s: batıya 5 m/s sabit hızla gider (hız negatif).

Puanlama

Üç bölümün doğru yorumu (yön dahil)3 puan

4.2 tam puan 6

Örnek çözüm

Alanlar: 10 · 4 = +40 m, 0, −5 · 4 = −20 m. Yer değiştirme = 40 − 20 = 20 m (doğuya). Alınan yol = 40 + 20 = 60 m. Ortalama hız = 20 / 10 = 2 m/s doğuya, ortalama sürat = 60 / 10 = 6 m/s.

Puanlama

Yer değiştirme 20 m (alanların işaretiyle)2 puan
Alınan yol 60 m2 puan
Ortalama hız 2 m/s ve ortalama sürat 6 m/s2 puan

Yetersiz, yanlış, belirsiz ya da boş bırakılan cevap 0 puandır.

Puanlar sorunun kendi içindeki dağılımını gösterir; senaryo kâğıdında tüm sorular birlikte 100 puana ölçeklenir.

Bu konunun geçtiği senaryo kâğıtları

Senaryo 1: 3 soru Senaryo 2: 3 soru Senaryo 3: 2 soru Senaryo 4: 2 soru

Diğer konular

Sorular OYSS Rehber tarafından Ortaöğretim Fizik Dersi Öğretim Programı’na göre hazırlanmış örneklerdir, resmî sınav sorusu değildir. Öğrenme çıktısı metni ÖDSGM konu soru dağılım tablosundan alınmıştır (kaynak).